این پاورپوینت به آموزش درس «خودآگاهی و موانع آن» از کتاب تفکر و سبک زندگی پایه هفتم اختصاص دارد. دانش‌آموزان با مفهوم خودآگاهی و مؤلفه‌های آن، از جمله شناخت ویژگی‌های فردی، باورها، ارزش‌ها، احساسات، استعدادها و نقاط قوت و ضعف آشنا می‌شوند. محتوای ارائه به بررسی پذیرش خود و دیگران، مسئولیت‌پذیری و موانع خودآگاهی مانند غرور و تکبر، انتظارات بیش از حد و همه‌چیزخواهی می‌پردازد. همچنین با استفاده از موقعیت‌های کاربردی، فعالیت‌های تحلیلی و آزمون خودآگاهی، دانش‌آموزان به ارزیابی شناخت خود و شناسایی زمینه‌های رشد و بهبود فردی ترغیب می‌شوند. هدف آموزشی، تقویت خودشناسی، خودپذیری، واقع‌بینی و مسئولیت‌پذیری در مسیر رشد شخصیت است.

درس «معیار من در انتخاب دوست چیست؟» به مفهوم دوستی، اهمیت داشتن دوستان شایسته و تأثیر روابط دوستانه بر سلامت روان و زندگی اجتماعی می‌پردازد. دانش‌آموزان با بررسی های عقلانی و منطقی درباره ارزش دوستی، ضرورت انتخاب دوست مناسب و عواملی که موجب تداوم یا از بین رفتن روابط دوستانه می‌شوند، گفت‌وگو می‌کنند. در ادامه، با آثار روانی دوستی مانند تأمین نیاز به محبت و کاهش احساس تنهایی و همچنین فواید اجتماعی آن، از جمله همکاری، همدلی، تبادل تجربه و تقویت همبستگی آشنا می‌شوند. فعالیت‌های درس شامل تدوین معیارهای انتخاب دوست، راهنمایی یک دانش‌آموز تازه‌وارد برای برقراری ارتباط با همکلاسی‌های جدید و بررسی اشعار و احادیث مرتبط با دوستی است.

درس «مهارت‌های تصمیم‌گیری» به اهمیت انتخاب آگاهانه و تأثیر تصمیم‌ها بر مسیر زندگی می‌پردازد. دانش‌آموزان با عوامل درونی مؤثر بر تصمیم‌گیری، مانند احساسات، علایق، باورها، ارزش‌ها و تجربیات، و عوامل بیرونی مانند خانواده، دوستان، معلمان و رسانه‌ها آشنا می‌شوند. همچنین شیوه‌های مختلف تصمیم‌گیری شامل تصمیم‌گیری احساسی، آنی، واگذاری تصمیم به دیگران و تصمیم‌گیری منطقی را بررسی می‌کنند و پیامدهای هر یک را می‌سنجند. بخش اصلی درس به آموزش مراحل تصمیم‌گیری منطقی اختصاص دارد: جمع‌آوری اطلاعات، بررسی جوانب مختلف، پیش‌بینی پیامدها، انتخاب بهترین گزینه، تهیه برنامه عمل و ارزیابی نتیجه. فعالیت‌های کلاسی و خانوادگی نیز فرصت تمرین این مهارت را در موقعیت‌های واقعی فراهم می‌کند.

درس «ویژگی‌های رشد در دوران بلوغ» به بررسی تغییرات جسمانی، تغذیه‌ای، عاطفی و روانی نوجوانان می‌پردازد. در بخش نخست، دانش‌آموزان با نشانه‌های رشد جسمانی در دوران بلوغ آشنا می‌شوند و از طریق آزمون خودارزیابی، تغییرات بدن خود را با دوران کودکی مقایسه می‌کنند. سپس اهمیت تغذیه متعادل و نقش گروه‌های اصلی مواد غذایی شامل پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها، مواد معدنی، ویتامین‌ها و آب در رشد سالم بررسی می‌شود. همچنین مفهوم سوءتغذیه، پیامدهای کمبود یا مصرف بیش از حد مواد غذایی و ارتباط تغذیه با برخی بیماری‌ها مطرح می‌شود. در ادامه، تغییرات عاطفی و روانی نوجوانی و چالش‌هایی مانند نوسانات خلقی، اضطراب، نیاز به خلوت و اختلاف‌نظر با والدین مورد توجه قرار می‌گیرد.

درس «بلوغ چیست؟» به بررسی مفهوم نوجوانی و تغییرات رشدی در این دوره می‌پردازد. دانش‌آموزان با ابعاد مختلف رشد جسمانی، عاطفی، اجتماعی و عقلانی و ارتباط میان آن‌ها آشنا می‌شوند و نقش وراثت، محیط، آموزش، فرهنگ، رسانه‌ها و تجربیات فردی را در رشد انسان بررسی می‌کنند. در ادامه، مفهوم بلوغ جسمی، چگونگی آغاز آن، تفاوت زمان بلوغ در افراد و عوامل مؤثر بر زودرسی یا تأخیر آن، از جمله وراثت، تغذیه، بیماری‌ها و شرایط محیطی مطرح می‌شود. همچنین بلوغ شرعی و تکالیف دینی مرتبط با آن معرفی شده و دانش‌آموزان از طریق بحث کلاسی، فعالیت گروهی و تمرین‌های فردی به شناخت بهتر تغییرات این مرحله از زندگی و تجربه‌های خود می‌پردازند.

درس «آداب و مهارت‌های سفر کردن» به اهمیت سفر در رشد فردی، افزایش آگاهی، کسب تجربه و بهبود روابط اجتماعی و خانوادگی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با مفهوم و انواع سفر، تفاوت سفر و مهاجرت و فواید جسمی، روحی، علمی و فرهنگی مسافرت آشنا می‌شوند. همچنین مهارت‌های لازم برای شرکت در اردوها و بازدیدهای علمی، برنامه‌ریزی سفر، پیش‌بینی هزینه‌ها و وسایل ضروری، رعایت نکات ایمنی، همکاری با همسفران و توجه به آداب معنوی و احکام سفر بررسی می‌شود. مسئولیت‌پذیری در قبال طبیعت و محیط زیست نیز از موضوعات مهم این درس است. فعالیت‌های گروهی، فرصتی برای تمرین برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در موقعیت‌های واقعی سفر فراهم می‌کنند.

درس «ارزش‌ها و معیارهای رفتاری» به شناخت نقش ارزش‌ها در شکل‌گیری شخصیت و جهت‌دهی به رفتارهای فردی و اجتماعی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با تفاوت ارزش‌های ابزاری، ذاتی یا جهانی و اخلاقی آشنا می‌شوند و تأثیر نظام ارزشی افراد بر انتخاب‌ها، قضاوت‌ها و معیارهای رفتاری آنان را بررسی می‌کنند. همچنین موضوع تضاد ارزش‌ها، اختلاف در معیارهای رفتاری و ضرورت انعطاف‌پذیری برای کاهش تعارض در روابط انسانی مطرح می‌شود. فعالیت‌های کلاسی و بحث درباره پویانمایی «استخدام»، فرصتی برای تأمل در تغییر ارزش‌ها، تشخیص ارزش‌های مهم زندگی و تبدیل باورها و ارزش‌ها به رفتارهای عملی فراهم می‌کند.

درس «احترام و تکریم» به اهمیت احترام‌گذاشتن به انسان‌ها و رعایت حقوق آنان در روابط فردی و اجتماعی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با آداب رفتار محترمانه با سالمندان، والدین، میهمانان، بیماران و پیروان ادیان دیگر آشنا می‌شوند و با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی، اهمیت مهربانی، مدارا و تکریم کودکان را بررسی می‌کنند. همچنین مفهوم احترام از روابط انسانی فراتر می‌رود و مسئولیت افراد در قبال محیط زیست و نسل‌های آینده مورد توجه قرار می‌گیرد. فعالیت‌های کلاسی، نمایش گفت‌وگوی محترمانه و ثبت رفتارهای مثبت محیط‌زیستی، زمینه‌ای برای تبدیل ارزش احترام به رفتارهای روزمره فراهم می‌کنند.

درس «چگونه از افراد بزرگسال، پیر و ناتوان مراقبت کنیم؟» به اهمیت مراقبت از سالمندان، بیماران و افراد کم‌توان در خانواده و مسئولیت اخلاقی و انسانی در قبال آنان می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با نیازهای جسمی و روانی افراد تحت مراقبت و مهارت‌های اساسی نگهداری از آنان آشنا می‌شوند؛ از جمله شناخت بیماری و محدودیت‌ها، کمک‌گرفتن از افراد متخصص، تشویق به استقلال در انجام امور شخصی، تقسیم مسئولیت‌ها، صبوری و مدیریت فشارهای روانی مراقبت. همچنین اهمیت حمایت عاطفی، گفت‌وگو با دیگران و بهره‌گیری از دعا و نیایش بررسی می‌شود. فعالیت‌های کلاسی نیز زمینه‌ای برای تفکر و گفت‌وگو درباره شیوه نگهداری از سالمندان در خانه یا مراکز مراقبتی فراهم می‌کنند.

درس «مواجهه با غم‌ها» به شناخت غم، عوامل ایجادکننده آن و شیوه‌های مواجهه سالم با تجربه‌های دشوار زندگی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با تفاوت غم طبیعی و گذرا با اختلال افسردگی آشنا می‌شوند و نشانه‌های احتمالی افسردگی، از جمله تغییر خواب و اشتها، خستگی، کاهش علاقه به فعالیت‌ها، احساس بی‌ارزشی و ناامیدی را می‌شناسند. همچنین عوامل زیستی، روان‌شناختی، رفتاری، اجتماعی، فصلی و معنوی مؤثر در افسردگی بررسی می‌شود. فعالیت‌های فردی و نمایشی نیز فرصتی برای تأمل درباره تجربه‌های غم، همدلی با افراد آسیب‌پذیر، اهمیت حمایت اطرافیان و ضرورت مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک در شرایط جدی فراهم می‌کند.

درس «مهارت‌های اقتصادی» با هدف تقویت سواد مالی و پرورش رفتار مسئولانه در خرید و مصرف طراحی شده است. در این درس، دانش‌آموزان با ویژگی‌های مصرف‌کننده عاقل، تفاوت نیاز و خواسته، اهمیت بودجه‌بندی، اولویت‌بندی، پس‌انداز و توجه به کیفیت و قیمت کالاها آشنا می‌شوند. همچنین مراحل شش‌گانه خرید آگاهانه، پیامدهای تصمیم‌گیری درست و نادرست، تأثیر شرایط اقتصادی خانواده بر الگوی مصرف، حقوق مصرف‌کننده و خطرهای خرید احساسی و تبلیغات فریبنده بررسی می‌شود. بخشی از درس نیز به خرید غیرحضوری و تغییر شیوه‌های خرید در فضای اینترنت اختصاص دارد. فعالیت‌های فردی و گروهی، زمینه‌ای برای تحلیل موقعیت‌های واقعی و تقویت مهارت تصمیم‌گیری اقتصادی فراهم می‌کنند.

درس «مهار فشار روانی و اضطراب» به شناخت عوامل ایجادکننده فشار روانی و تأثیر آن‌ها بر سلامت جسم و روان می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با مفهوم فشار روانی و اضطراب، تفاوت فشارهای روانی مثبت و منفی، شدت و پیامدهای آن‌ها آشنا می‌شوند. همچنین موقعیت‌های تنش‌زا در زندگی فردی و خانوادگی را بررسی می‌کنند و با نشانه‌های جسمانی، هیجانی و رفتاری فشار روانی، مانند افزایش ضربان قلب، تند شدن تنفس، لرزش، تغییر خلق‌وخو، سردرد و اختلال خواب و اشتها آشنا می‌شوند. فعالیت‌های فردی و گفت‌وگوهای کلاسی نیز فرصتی برای شناسایی تجربه‌های تنش‌زا و تأمل درباره شیوه‌های مواجهه با آن‌ها فراهم می‌کند.

درس «مهارت بهبود خودپنداره و افزایش اعتماد به نفس» به شناخت تصویری که هر فرد از خود دارد و نقش آن در شکل‌گیری نگرش، احساسات و رفتارهای او می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با عوامل مؤثر بر خودپنداره مثبت و منفی، چگونگی شکل‌گیری آن از طریق تجربه‌ها و ارتباط با دیگران و مفهوم اعتماد به نفس آشنا می‌شوند. همچنین با بررسی داستان بوذرجمهر و راهکارهای تقویت اعتماد به نفس، اهمیت توکل به خدا، خودباوری، شناخت توانایی‌ها و ضعف‌ها، پرورش استعدادها، یادگیری مهارت‌های تازه، مثبت‌اندیشی و مواجهه سازنده با شکست را می‌آموزند. فعالیت‌های فردی و گفت‌وگوی کلاسی نیز فرصتی برای خودشناسی و ارزیابی واقع‌بینانه توانمندی‌ها فراهم می‌کند.

درس «مهارت افزایش عزّت نفس» به مفهوم ارزشمندی، احترام به خود و احساس توانایی و شایستگی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با عوامل مؤثر بر عزّت نفس و آثار آن در زندگی فردی و اجتماعی آشنا می‌شوند و ضمن بررسی آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه درباره کرامت انسان، تفاوت عزّت نفس و خودبزرگ‌بینی را می‌آموزند. همچنین پنج رکن اساسی عزّت نفس، ویژگی‌های افراد دارای عزّت نفس بالا و پیامدهای عزّت نفس پایین بررسی می‌شود. فعالیت‌های گفت‌وگومحور و پرسش‌های خودسنجی نیز فرصتی برای شناخت بهتر نگرش دانش‌آموزان نسبت به خود و تقویت خودپنداره مثبت فراهم می‌کند.

درس «مهارت‌های زندگی موفق» با بررسی تجربه‌های واقعی افراد موفق، دانش‌آموزان را با عوامل مؤثر در دستیابی به موفقیت آشنا می‌کند. روایت زندگی افرادی با شرایط و مسیرهای متفاوت، از جمله غلبه بر محدودیت‌های جسمی، عبور از دشواری‌های اقتصادی و تلاش برای تحقق علاقه‌های شخصی، فرصتی برای کشف نقش پشتکار، اراده، هدف‌گذاری، عزت‌نفس، توکل و پذیرش خطرهای حساب‌شده فراهم می‌آورد. دانش‌آموزان با تحلیل این تجربه‌ها، ویژگی‌های مشترک افراد موفق را شناسایی و تکمیل می‌کنند و درباره تدریجی بودن مسیر موفقیت و ضرورت ناامید نشدن در برابر شکست‌ها گفت‌وگو می‌کنند. همچنین، زمینه‌های مختلف موفقیت را فراتر از تحصیل بررسی کرده و برای رسیدن به اهداف خود، گام‌های عملی مشخص می‌کنند.

درس «تو نیکی می‌کن و در دجله انداز» به مفهوم نیکوکاری و پیامدهای اعمال انسان در زندگی فردی و اجتماعی می‌پردازد. دانش‌آموزان با بررسی پیام مشترک ابیات و اندیشهٔ بازتاب اعمال، درباره رابطه میان رفتارهای خوب و بد و نتایج آن‌ها تأمل می‌کنند. در این درس، گزاره‌هایی درباره پاداش و کیفر اعمال، تأثیر رفتار انسان بر خودش و دیگران و نقش باور به قانون عمل و عکس‌العمل در سلامت جامعه مطرح می‌شود. دانش‌آموزان با مشخص کردن میزان موافقت یا مخالفت خود و گفت‌وگوی گروهی درباره دلایل دیدگاه‌هایشان، مهارت استدلال و بررسی ابعاد مختلف یک موضوع را تمرین می‌کنند. فعالیت خانگی نیز آن‌ها را به یادآوری تجربه‌های واقعی و مشاهده پیامدهای رفتارها دعوت می‌کند.

درس «خط‌کشی» با تکیه بر تحلیل یک فیلم، دانش‌آموزان را به نگاهی دقیق‌تر و متفاوت‌تر به پدیده‌های پیرامون خود دعوت می‌کند. در این درس، اهمیت کار انسان‌ها، ارزش فعالیت‌های به‌ظاهر ساده و نقش هر فرد یا جزء در یک مجموعه مورد بررسی قرار می‌گیرد. دانش‌آموزان با مقایسه مشاغل و فعالیت‌ها، درباره معیارهای ارزش‌گذاری کار و یکسان یا متفاوت بودن ارزش موجودات و پدیده‌ها گفت‌وگو می‌کنند و در قالب یک بحث گروهی، دیدگاه خود را با دلیل و مثال بیان می‌کنند. فعالیت پایانی نیز با تأمل درباره داشته‌ها و نعمت‌های زندگی، اهمیت هر یک از آن‌ها و پیامدهای نبودشان را به دانش‌آموزان یادآوری می‌کند.

درس «دیو و کیک» با محوریت تماشای فیلم و گفت‌وگو درباره آن، دانش‌آموزان را به بازنگری در شیوه شناخت و قضاوت درباره دیگران دعوت می‌کند. در تحلیل داستان، نقش ظاهر افراد و حواس ظاهری در شکل‌گیری برداشت‌های اولیه، تفاوت ظاهر و باطن و تأثیر پیش‌داوری‌ها بر روابط انسانی بررسی می‌شود. دانش‌آموزان با مفهوم «مغالطهٔ رها نکردن پیش‌فرض» آشنا می‌شوند و نمونه‌هایی از قضاوت‌های نادرست مبتنی بر باورهای ازپیش‌ساخته را تحلیل می‌کنند. همچنین، درباره راه‌های شناخت واقعیت، سنجش درستی و اعتبار اخبار و ضرورت استفاده از شواهد و دلایل برای ارزیابی باورها و اطلاعات به بحث و تأمل می‌پردازند.

درس «رفتار پرخطر» به شناسایی رفتارها و عادت‌هایی می‌پردازد که سلامت جسمی و روانی فرد و دیگران را تهدید می‌کنند. دانش‌آموزان با بررسی موقعیت‌های خطرآفرین در محیط‌های مختلف، دلایل گرایش به رفتارهای پرخطر و پیامدهای آن‌ها آشنا می‌شوند. بخش مهمی از درس به شکل‌گیری تدریجی عادت‌های ناسالم و ارتباط آن‌ها با اعتیاد اختصاص دارد. همچنین، انواع اعتیاد، تفاوت مصرف مجاز داروهای مخدر با سوءمصرف آن‌ها، باورهای نادرست درباره اعتیاد و آسیب‌های مصرف سیگار، سیگار الکترونیکی، مواد مخدر و الکل بررسی می‌شود. فعالیت‌های فردی و گروهی درس نیز زمینه‌ای برای ارزیابی خطرها، اصلاح باورهای نادرست و افزایش آگاهی نسبت به انتخاب‌های سالم و مسئولانه فراهم می‌کند.

درس «خویشتن‌داری» به مفهوم مهار خواسته‌ها، تمایلات و هیجان‌های نادرست و نقش آن در آرامش فردی، روابط اجتماعی و رشد معنوی می‌پردازد. در این درس، دانش‌آموزان با بررسی آیات قرآن و سخنان بزرگان، اهمیت اراده و عقل در کنترل نفس را می‌شناسند و ویژگی‌های افراد برخوردار از خویشتن‌داری قوی و ضعیف را مقایسه می‌کنند. همچنین، پیامدهای مهارنکردن رفتارهایی مانند غیبت، توهین، قانون‌شکنی، حرص و حسادت را در بحث‌های گروهی بررسی کرده و با راهکارهایی مانند تأمل پیش از تصمیم‌گیری، استقلال در انتخاب، پرهیز از شتاب‌زدگی، انتخاب دوستان مناسب و محاسبهٔ اعمال روزانه آشنا می‌شوند. فعالیت پایانی نیز فرصتی برای بازنگری در تجربه‌های شخصی کنترل رفتار فراهم می‌کند.