گردشگری و محیط زیست: رابطه‌ای که در آن سفر می‌تواند موجب شناخت و حفاظت یا آسیب به طبیعت شود.

گردشگری و محیط زیست؛ سفری که طبیعت را می‌شناساند یا آسیب می‌زند؟

دو روی سکهٔ گردشگری

گردشگری مانند یک سکه دو رو دارد. یک روی آن شناخت است: وقتی به یک منطقهٔ طبیعی سفر می‌کنیم، با گیاهان، جانوران و زیست‌گاه‌های تازه آشنا می‌شویم. مثلاً اگر به جنگل برویم و درختان بلوط و جانورانی مانند سنجاب را از نزدیک ببینیم، بیشتر به ارزش آنها پی می‌بریم. این آشنایی باعث می‌شود که دوست داشته باشیم از طبیعت محافظت کنیم. روی دیگر سکه، آسیب است. گاهی گردشگران بدون آگاهی، زباله در طبیعت رها می‌کنند، به گیاهان آسیب می‌زنند یا جانوران را می‌ترسانند. برای نمونه، ریختن یک بطری پلاستیکی در کنار چشمه، سال‌ها در آنجا می‌ماند و به آب و خاک زیان می‌رساند.

پس گردشگری می‌تواند هم‌زمان هم آموزنده باشد و هم زیان‌بار. آنچه مهم است این است که ما به عنوان مسافر، کدام روی این سکه را انتخاب کنیم.

نمونه‌هایی از زندگی روزمرهٔ ما

فرض کنید خانواده‌تان تصمیم می‌گیرد برای تفریح به یک پارک جنگلی یا کنار دریاچه برود. این یک سفر کوچک است. اگر کیسهٔ زباله همراه ببرید و همهٔ زباله‌ها را جمع کنید، کار خوبی انجام داده‌اید. یا اگر از مسیرهای مشخص شده خارج نشوید، به گیاهان و لانهٔ پرندگان آسیب نمی‌زنید. حتی می‌توانید با دوربین یا نقاشی، زیبایی‌های طبیعت را ثبت کنید و بعداً به دوستانتان نشان دهید تا آنها هم برای حفاظت ترغیب شوند.

اما گاهی ممکن است وسوسه شوید که یک شاخهٔ گل را بچینید یا به پرندگان غذا دهید. شاید این کار بی‌ضرر به نظر برسد، اما در حقیقت می‌تواند تعادل طبیعت را برهم بزند. پرندگان با غذای انسانی بیمار می‌شوند و چیدن گل‌ها یعنی دانه‌ای که قرار بود سال بعد جوانه بزند، از بین می‌رود. بنابراین، ساده‌ترین کار این است که هنگام سفر، فقط تماشاکنیم و عکس بگیریم و هیچ چیزی را با خود نبریم یا جا نگذاریم.

پرسش‌های چالشی