هویت فردی و ملی: من کیستم و به کجا تعلق دارم؟
هویت فردی و ملی یعنی چه؟
هویت فردی: مجموعهای از نشانههاست که هر شخص را از دیگری متمایز میکند. مهمترین این نشانهها نام و نامخانوادگی هستند که در شناسنامه ثبت میشوند. شناسنامه یک سند رسمی کوچک است که در آن تاریخ تولد، محل تولد، نام پدر و کد ملی ما نوشته شده است. به عنوان مثال وقتی معلم در مدرسه میگوید «علی رضایی»، همه میدانند منظور کدام علی است چون نامخانوادگی او را هم میگوید.
هویت ملی: یعنی احساس تعلق به یک کشور و مردم آن. وقتی میگوییم «من ایرانی هستم» یعنی زبان فارسی، جشنهای نوروز و چهارشنبهسوری، پرچم سهرنگ ایران و سرود ملی برایمان آشنا و دوستداشتنی است. این هویت در شناسنامه ما هم دیده میشود چون در آن نوشته شده که تابعیت کدام کشور را داریم.
| نوع هویت | نمونههای ملموس در زندگی دانشآموز |
|---|---|
| هویت فردی | نام و نامخانوادگی روی دفتر مشق، عکس شناسنامه، اثر انگشت، شماره کد ملی |
| هویت ملی | پرچم ایران در کلاس، خواندن سرود ملی در صبحگاه مدرسه، جشن گرفتن عید نوروز |
شناسنامه و تعلق به کشور در زندگی روزمره
حتماً برای تو هم پیش آمده که در مدرسه از تو خواسته باشند «کد ملی» خود را بنویسی یا هنگام ثبتنام در کتابخانه، نام و نامخانوادگیات را بگویی. شناسنامه در این مواقع کاربرد دارد. همچنین وقتی با خانواده به سفر میروی و از شهر خود خارج میشوی، هویت ملی تو مشخص میکند که اهل کدام کشور هستی. مثلاً در مسابقات ورزشی مدرسه، وقتی تیم کشورمان را تشویق میکنیم، در واقع هویت ملی خود را نشان میدهیم. حتی کارت ملی هوشمندی که برخی از دانشآموزان بزرگتر دارند، هم برای شناسایی فردی و هم برای اثبات تابعیت ایرانی به کار میرود.
سه پرسش چالشی درباره هویت
پرسش اول: اگر دو نفر همنام و همنامخانوادگی باشند، چطور آنها را از هم تشخیص میدهند؟
پاسخ: در این موقع از کد ملی استفاده میشود. کد ملی برای هر کس یک شماره منحصربهفرد است. مثلاً دو دانشآموز به نام «محمد حسینی» در یک کلاس داریم، اما کد ملی آنها متفاوت است. همچنین شماره شناسنامه و تاریخ تولد هم فرق میکند.
پرسش دوم: آیا اگر در جای دیگری به دنیا آمده باشیم، باز هم ایرانی محسوب میشویم؟
پاسخ: بله. طبق قانون ایران، اگر پدر تو ایرانی باشد، تو هم شهروند ایران هستی، حتی اگر در کشور دیگری به دنیا آمده باشی. در شناسنامهات نوشته میشود «تابعیت: ایران». مهم محل تولد نیست، مهم تابعیت پدر است.
پرسش سوم: چرا گاهی نام یا نامخانوادگی بعضی افراد در مدرسه تغییر میکند؟
پاسخ: گاهی خانوادهها به دلایل شخصی یا قانونی نام فرزند خود را عوض میکنند. این تغییر باید حتماً در شناسنامه درج شود و سپس مدرسه هم دفترچه و کارنامه را اصلاح میکند. هیچ کس نمیتواند بدون تغییر در شناسنامه، نام خود را به دلخواه عوض کند.
دستهبندی اصلی: هویت فردی (نام، نامخانوادگی، شناسنامه و کد ملی) و هویت ملی (تابعیت، پرچم، زبان فارسی و جشنهای ملی) دو بال برای شناخت «من کیستم» هستند. هر دانشآموز با داشتن شناسنامه، هم از دیگران متمایز میشود و هم به کشورش افتخار میکند. برای حفظ این هویت، باید از شناسنامه و کارت ملی به خوبی مراقبت کنیم و هیچگاه آن را در اختیار دیگران قرار ندهیم.
