چرخهٔ آب در طبیعت
مراحل اصلی چرخهٔ آب
چرخهٔ آب از چند مرحلهٔ اصلی تشکیل شده است که هر کدام نقشی مهم در زندگی ما دارند. این مراحل عبارتند از:
| مرحله | شرح ساده | نمونه در زندگی |
|---|---|---|
| تبخیر | آب دریاها و رودخانهها با گرمای خورشید به بخار تبدیل میشود و به هوا میرود. | مانند خشک شدن لباسهای خیس در آفتاب. |
| تراکم و ابر | بخار آب در هوای سرد به قطرات ریز آب تبدیل میشود و ابرها را میسازد. | دیدن ابرهای سفید و بزرگ در آسمان. |
| بارش | وقتی ابرها سنگین میشوند، آب به شکل باران، برف یا تگرگ به زمین میبارد. | باران روزهای بهاری که خیابانها را خیس میکند. |
| روانآب و نفوذ | بخشی از آب باران روی زمین جاری میشود (روانآب) و بخشی به درون خاک فرو میرود (آب زیرزمینی). | جویبارهایی که پس از باران در کنار خیابان جاری میشوند. |
چرخهٔ آب در زندگی روزمرهٔ ما
شاید باور نکنید، اما چرخهٔ آب هر روز در اطراف شما در حال رخ دادن است. وقتی صبح از خواب بیدار میشوید و روی برگهای گیاهان قطرههای آب میبینید، این همان شبنم است که از بخار آب شبگاهی ساخته شده است. وقتی مادرتان لباسها را پشت بام میگذارد و آنها خشک میشوند، شما تبخیر را تماشا میکنید. حتی وقتی باران میبارد و شما با چتر به مدرسه میروید، بخشی از همان آبی که چند روز پیش در دریا بوده، روی شما میبارد. آب باران پس از فرو رفتن در زمین، به تدریج به رودخانهها و سپس به دریا بازمیگردد و چرخه دوباره شروع میشود. به این ترتیب، آبی که امروز مینوشید، همان آبی است که میلیونها سال پیش نیز روی زمین بوده است.
پرسشهای چالشی دربارهٔ آب
چرا با اینکه باران میبارد، باز هم باید از آب صرفهجویی کنیم؟
زیرا باران فقط در فصلهای معین و در برخی مناطق میبارد. بیشتر آب قابل استفاده، از آبهای زیرزمینی تأمین میشود که ممکن است سالها طول بکشد تا دوباره پر شود. پس باید در مصرف آب صرفهجویی کنیم تا همیشه آب آشامیدنی داشته باشیم.
آیا آب دریا هم تبخیر میشود؟ پس چرا دریا شور میماند؟
بله، آب دریا تبخیر میشود، اما نمک همراه بخار بالا نمیرود. نمک در دریا باقی میماند و به همین دلیل آب دریا شور است. بخار آب که از دریا بلند میشود، شیرین است و وقتی به صورت باران میبارد، آب شیرین به زمین میدهد.
اگر همهٔ یخهای قطبی آب شوند، چه اتفاقی میافتد؟
آب شدن یخهای قطبی باعث بالا آمدن سطح آب دریاها میشود و شهرهای ساحلی را تهدید میکند. همچنین آب شیرین زیادی وارد دریا میشود که میتواند زندگی جانوران دریایی را دگرگون کند. به همین دلیل دانشمندان نگران گرم شدن زمین هستند.
پایان سخن: چرخهٔ آب یکی از شگفتیهای طبیعت است که آب را برای همهٔ جانداران پاک و تازه نگه میدارد. هر قطرهای که در این چرخه حرکت میکند، روزی به ابر، روزی به باران و روزی به آب آشامیدنی ما تبدیل میشود. پس با درک این چرخه، قدر آب را بدانیم و از آن درست استفاده کنیم.
