دروازه و تور
دروازه در دو ورزش پرطرفدار
در فوتبال و هندبال، دروازه یک قاب مستطیلی شکل است که تور سفید رنگی به پشت آن آویزان شده است. بازیکنان هر دو تیم تلاش میکنند توپ را از میان این قاب عبور دهند تا یک امتیاز برای تیم خود به دست آورند. با اینکه هدف نهایی در هر دو ورزش یکی است، اما شکل و اندازهٔ دروازه با هم تفاوت دارد. دروازهٔ فوتبال بزرگتر است و طول آن به ۷/۳۲ متر و ارتفاعش به ۲/۴۴ متر میرسد. در مقابل، دروازهٔ هندبال کوچکتر است؛ ارتفاع آن ۲ متر و عرض آن ۳ متر است. این تفاوت اندازه، روی سبک بازی و نحوهٔ گلزنی تأثیر میگذارد. در فوتبال، دروازهبان با تمام بدن میتواند از دروازه محافظت کند، اما در هندبال، دروازهبان باید درون محوطهٔ شش متری بماند و فقط با دستها و پاهایش توپ را دفع کند.
کاربرد در زندگی روزمرهٔ دانشآموز
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در حیاط مدرسه یا پارک، با دوستانتان فوتبال بازی میکنید. گاهی دو کیف یا دو تکه سنگ را به فاصلهٔ معین میگذارید تا دروازهتان شود. این بازی ساده، همان مفهوم دروازه و تور را برای شما تداعی میکند. وقتی توپ از بین دو کیف عبور کند و خط فرضی بین آنها را رد کند، همه فریاد میزنند «گل!». در این لحظه، دقیقاً همان قاعدهٔ اصلی دروازه و تور را اجرا کردهاید: عبور کامل توپ از خط دروازه. حتی در بازیهای رایانهای ورزشی هم وقتی توپ به تور میخورد و آن را تکان میدهد، میفهمید که یک امتیاز گرفتهاید. این تجربهٔ ساده، به شما نشان میدهد که مفهوم دروازه و تور فقط مختص ورزشکاران حرفهای نیست؛ بلکه در هر بازی گروهی که هدفی برای عبور توپ تعیین شود، این مفهوم به کار میرود. همچنین وقتی در کلاس تربیت بدنی، معلم توپ را به سمت دروازه پرتاب میکند، شما با دیدن عبور توپ از خط دروازه، هیجان زده میشوید و این هیجان همان لذتی است که بازیکنان حرفهای در ورزشگاه تجربه میکنند.
چالشهای مفهومی
پرسش نخست: اگر توپ به تیر دروازه برخورد کند و دوباره به زمین برگردد، گل محسوب میشود؟
خیر. برای اینکه گل به شمار آید، توپ باید کاملاً از خط دروازه عبور کند و وارد تور شود. اگر توپ فقط به تیر یا تور برخورد کند ولی از خط عبور نکند، گل نیست. درست مثل وقتی که شما توپ را به دیوار حیاط پرتاب میکنید و توپ برمیگردد؛ در این حالت توپ از دروازه عبور نکرده است.
پرسش دوم: آیا دروازهبان میتواند با دست توپ را از روی خط دروازه بیرون بکشد و گل را نجات دهد؟
بله، اما شرطش این است که توپ هنوز کامل از خط عبور نکرده باشد. اگر توپ فقط یک میلیمتر هم روی خط باشد، دروازهبان میتواند آن را بیرون بکشد. اما اگر توپ کامل از خط گذشته باشد، دیگر کاری از دست دروازهبان برنمیآید و داور گل را اعلام میکند. این قانون شبیه به خط پایان در مسابقهٔ دویدن است؛ وقتی سینهٔ دونده از خط بگذرد، مسابقه تمام شده است.
پرسش سوم: اگر توپ از بالای دروازه عبور کند و به تور پشت دروازه برخورد کند، گل حساب میشود؟
خیر. توپ باید از داخل چارچوب دروازه (بین دو تیر عمودی و زیر تیر افقی) عبور کند. اگر توپ از بالای تیر افقی عبور کند، بیرون است و گل نیست. این مثل این است که شما بخواهید توپ را از حلقهٔ بسکتبال عبور دهید؛ اگر توپ از بالای حلقه بگذرد، امتیازی به دست نمیآید.
در پایان، دروازه و تور در فوتبال و هندبال، قلب تپندهٔ این دو ورزش هستند. عبور کامل توپ از خط دروازه، تنها راه کسب امتیاز است و درک این قانون ساده، لذت تماشا و بازی را دو چندان میکند. چه در حیاط مدرسه و چه در ورزشگاه، همین قاعدهٔ کوچک، هیجان بزرگ بازی را میسازد.
| ویژگی | فوتبال | هندبال |
|---|---|---|
| اندازهٔ دروازه (عرض در ارتفاع) | ۷/۳۲ در ۲/۴۴ متر | ۳ در ۲ متر |
| نحوهٔ عبور توپ | با پا یا هر بخش بدن به جز دست | با دست یا هر بخش بدن (به جز پا) |
| تعداد بازیکنان در زمین | ۱۱ بازیکن برای هر تیم | ۷ بازیکن برای هر تیم |
| محوطهٔ دروازهبان | محوطهٔ بزرگ (جریمه) | محوطهٔ شش متری (دایرهوار) |
