عوامل ارتباط تبلیغاتی: پیام‌دهنده، پیام‌گیرنده و وسیله پیام‌رسان که به‌ترتیب تولیدکننده، مخاطب و ابزار انتقال پیام هستند.

آشنایی با پیام‌دهنده، پیام‌گیرنده و وسیله پیام‌رسان و نقش هرکدام در انتقال مؤثر پیام

تبلیغات زمانی اثرگذار است که ارتباط میان تولیدکننده پیام، مخاطب و وسیله انتقال پیام به‌درستی برقرار شود. هر تبلیغ از سه عامل اصلی تشکیل می‌شود: پیام‌دهنده که پیام را طراحی و ارسال می‌کند، پیام‌گیرنده که مخاطب آن است و وسیله پیام‌رسان که پیام را منتقل می‌کند. شناخت این عوامل به دانش‌آموزان کمک می‌کند دلیل موفقیت یا شکست یک تبلیغ را بهتر درک کنند و هنگام دیدن پیام‌های تبلیغاتی با دقت و آگاهی بیشتری آن‌ها را بررسی کنند.

نکته: اگر یکی از این سه عامل به‌درستی عمل نکند، احتمال دارد پیام به‌خوبی فهمیده نشود یا تأثیر مورد انتظار را نداشته باشد.

عامل	وظیفه	نمونه
پیام‌دهنده	طراحی و ارسال پیام تبلیغاتی	تولیدکننده دفتر، فروشگاه کتاب یا برگزارکننده یک جشنواره
پیام‌گیرنده	دریافت و تفسیر پیام	دانش‌آموزان، خانواده‌ها یا مشتریان
وسیله پیام‌رسان	رساندن پیام از فرستنده به مخاطب	پوستر، روزنامه، تلویزیون، رادیو یا تابلوی اطلاع‌رسانی مدرسه

پیام‌دهنده نخستین بخش این فرایند است. او تصمیم می‌گیرد چه موضوعی را معرفی کند و چگونه آن را بیان کند. اگر پیام روشن، کوتاه و صادقانه باشد، احتمال بیشتری دارد که مخاطب آن را بپذیرد. برای نمونه، اگر کتابخانه مدرسه بخواهد دانش‌آموزان را به شرکت در مسابقه کتاب‌خوانی دعوت کند، باید پیام را ساده و جذاب تنظیم کند.

پیام‌گیرنده کسی است که تبلیغ را می‌بیند، می‌شنود یا می‌خواند. هر مخاطب بر اساس سن، نیاز، علاقه و تجربه خود پیام را برداشت می‌کند. به همین دلیل ممکن است یک تبلیغ برای نوجوانان جذاب باشد اما برای بزرگسالان چندان مناسب نباشد.

وسیله پیام‌رسان نیز نقش مهمی دارد. گاهی یک پیام اگر از راه مناسبی فرستاده نشود، به دست مخاطب اصلی نمی‌رسد. برای نمونه، نصب پوستر در مدرسه برای دانش‌آموزان مناسب‌تر از انتشار همان پیام در جایی است که آن‌ها کمتر به آن مراجعه می‌کنند.

موفقیت یک تبلیغ تنها به زیبایی آن بستگی ندارد. مهم این است که هر سه عامل ارتباط تبلیغاتی با یکدیگر هماهنگ باشند. اگر پیام‌دهنده نیاز مخاطب را نشناسد، حتی بهترین وسیله پیام‌رسان نیز نمی‌تواند نتیجه مطلوبی ایجاد کند.

فرض کنید مدرسه قصد دارد دانش‌آموزان را به صرفه‌جویی در مصرف آب تشویق کند. اگر پیام با جمله‌های ساده، تصویرهای مناسب و از طریق تابلو اعلانات، بلندگوی مدرسه یا نشریه مدرسه منتشر شود، احتمال توجه دانش‌آموزان بیشتر خواهد بود. اما اگر متن بسیار طولانی یا پیچیده باشد، بسیاری از مخاطبان آن را کامل نمی‌خوانند.

یکی دیگر از نکته‌های مهم، شناخت ویژگی‌های مخاطب است. تبلیغی که برای دانش‌آموزان دوره متوسطه تهیه می‌شود، باید مثال‌هایی از زندگی روزانه آنان داشته باشد. همچنین وسیله پیام‌رسان باید متناسب با شرایط مخاطب انتخاب شود تا پیام به‌موقع و به‌درستی منتقل شود.

تبلیغات مسئولانه علاوه بر معرفی کالا، خدمت یا رویداد، باید راستگو باشد و اطلاعات نادرست ارائه نکند. هنگامی که میان پیام‌دهنده و مخاطب اعتماد وجود داشته باشد، ارتباط تبلیغاتی نیز موفق‌تر خواهد بود.

ارتباط تبلیغاتی زمانی موفق است که سه عامل اصلی آن، یعنی پیام‌دهنده، پیام‌گیرنده و وسیله پیام‌رسان، هماهنگ و متناسب با یکدیگر باشند. هرکدام وظیفه ویژه‌ای دارند و نبود یا عملکرد نادرست هر یک می‌تواند اثر تبلیغ را کاهش دهد. با شناخت این عوامل، دانش‌آموزان می‌توانند پیام‌های تبلیغاتی را آگاهانه‌تر بررسی کنند، هدف آن‌ها را بهتر بشناسند و در انتخاب‌ها و تصمیم‌های روزانه خود با دقت بیشتری عمل کنند.