رشتهکوههای شرق استرالیا؛ دیوارهای سبز در کنار اقیانوس
ویژگیهای طبیعی و جغرافیایی رشتهکوههای شرق استرالیا
این رشتهکوه با طولی نزدیک به ۳۵۰۰ کیلومتر، همانند ستون فقراتی سبز، کرانهٔ شرقی استرالیا را دنبال میکند. بلندترین نقطهٔ آن، کوه «کوزیوسکو» با ارتفاع ۲۲۲۸ متر است که در زمستان برفپوش میشود. این کوهها از سنگهای دگرگونی و آتشفشانی قدیمی ساخته شدهاند و برخی از مناطق آن هنوز نشانههایی از فعالیتهای آتشفشانی کهن را دارند.
یکی از ویژگیهای جالب این کوهها، تفاوت آبوهوا در دو سوی آن است. سمت شرقی که رو به اقیانوس آرام است، باران زیادی دریافت میکند و جنگلهای انبوه و سرسبز را پدید آورده، درحالی که سمت غربی خشکتر است و دشتهای وسیع و نیمهخشک را شکل داده است. این تفاوت به دلیل وزش بادهای مرطوب از سوی اقیانوس و برخورد آنها با دیوارهٔ کوهستان رخ میدهد.
| ویژگی | سمت شرقی (کنار اقیانوس) | سمت غربی (داخل خشکی) |
|---|---|---|
| میزان بارندگی | بسیار زیاد (جنگلی) | کم تا متوسط (دشت و ساوان) |
| نوع پوشش گیاهی | جنگلهای بارانی و اکالیپتوس | علفزارها و بوتهزارهای مقاوم |
| دمای میانگین سالانه | معتدل و خنک | گرم و خشک |
رشتهکوه در زندگی روزمره؛ از تفریح تا کشاورزی
شاید باورتان نشود، اما این کوهها تأثیر مستقیمی روی خوراکیهایی که میخورید دارند! رودخانههایی که از این کوهها سرچشمه میگیرند، زمینهای کشاورزی حاصلخیزی را آبیاری میکنند که محصولاتی مانند گندم، سیبزمینی و میوههای متنوع تولید میکنند. همچنین بسیاری از خانوادههای استرالیایی در تعطیلات آخر هفته به دامنهٔ این کوهها میروند و از پیادهروی، اسکی روی برف (در بخشهای جنوبی) یا تماشای آبشارها و دریاچههای طبیعی لذت میبرند.
برای یک دانشآموز استرالیایی، رفتن به یک اردوی علمی در دل این کوهها، فرصتی است برای دیدن جانورانی مانند کانگوروهای درختی، کوآلاها و پرندگان رنگارنگ. حتی بسیاری از مدارس، برنامهٔ حفاظت از محیطزیست را در همین مناطق اجرا میکنند تا دانشآموزان با اهمیت کوهستان و جنگلهای آن آشنا شوند.
پرسش و پاسخ دربارهٔ رشتهکوههای شرق استرالیا
چرا این کوهها را «تقسیمکننده» مینامند؟
زیرا این کوهها مانند یک دیوار، آبوهوا و جریان آبها را به دو بخش جداگانه تقسیم میکنند. رودخانههای سمت شرق به اقیانوس آرام میریزند، درحالی که رودخانههای سمت غرب به سمت داخل خشکی جریان دارند و برخی از آنها در بیابانها خشک میشوند.
آیا این رشتهکوه هنوز در حال رشد است؟
رشد این کوهها بسیار کند و تقریباً متوقف شده است، زیرا فرسایش توسط باد و آب، سالانه مقدار کمی از ارتفاع آنها را کم میکند. با این حال، فعالیتهای زمینشناختی در اعماق زمین هنوز هم گاهی لرزشهای کوچکی ایجاد میکنند.
چرا جنگلهای شرقی این کوهها اینقدر سرسبز است؟
به دلیل بادهای مرطوبی که از اقیانوس آرام میوزند و با برخورد به کوهستان، بالا میروند، سرد میشوند و به صورت باران فرو میریزند. این پدیده که «باران کوهستانی» نام دارد، باعث میشود سمت شرقی کوهها یکی از پربارانترین مناطق استرالیا باشد.
رشتهکوههای شرق استرالیا تنها یک پدیدهٔ طبیعی نیستند، بلکه بخشی از هویت، اقتصاد و تفریح مردم این سرزمین به شمار میروند. از تأمین آب شیرین و ایجاد زمینهای کشاورزی گرفته تا جذب گردشگر و حفظ گونههای نادر جانوری، این کوهستانها نقشی چندلایه و حیاتی دارند. شناخت این رشتهکوه به ما کمک میکند تا ارزش منابع طبیعی و اهمیت حفاظت از محیطزیست را بهتر درک کنیم؛ همانطور که در کلاسهای درس و کتابهای جغرافیا بارها با نمونههای مشابهی آشنا شدهایم.
