ریشسفیدان و افراد باتجربه؛ سرمایههای اجتماعی برای آشتی
ریشسفید کیست و چه ویژگیهایی دارد؟
ریشسفید به کسی گفته میشود که نه لزوماً سن زیادی دارد، بلکه به خاطر تجربه، صبر و خردمندی، مورد احترام دیگران است. این افراد معمولاً شنوندههای خوبی هستند و میتوانند بدون جانبداری، به حرفهای هر دو طرف دعوا گوش دهند. مهمترین ویژگی آنها، «دوری از شتاب در قضاوت» است. آنها پیش از آنکه نظر بدهند، تمام جوانب یک ماجرا را بررسی میکنند. همچنین، این افراد به رازداری شهرت دارند و کسی که پیش آنها میرود، مطمئن است که حرفهایش پیش دیگران فاش نمیشود. به همین دلیل، هم کودکان و هم بزرگسالان، آنها را به عنوان یک تکیهگاه امن میشناسند.
نمونههایی از میانجیگری در زندگی روزمره
فرض کنید دو تا از دوستان شما سر یک بازی گروهی با هم دعوایشان میشود و هرکدام دیگری را مقصر میداند. معمولاً یک نفر از جمع که بزرگتر یا با تجربهتر است، جلو میآید و با حرفهایش آنها را به آرامش دعوت میکند. این همان نقش ریشسفیدی در مقیاس کوچک است. در خانوادهها هم وقتی بین خواهر و برادرها بر سر استفاده از تبلت یا انجام کارهای خانه اختلاف پیش میآید، معمولاً پدر، مادر یا پدربزرگ و مادربزرگ وارد میشوند و با پیشنهاد یک برنامهریزی عادلانه، دعوا را تمام میکنند.
| موقعیت | نقش میانجی | نتیجه |
|---|---|---|
| دعوای خواهر و برادر بر سر برنامه تلویزیون | مادر پیشنهاد میدهد هرکسی نیمساعت تماشا کند و زمان را تنظیم کنند. | دعوا خاتمه مییابد و هر دو راضی هستند. |
| اختلاف دو همسایه بر سر پارک ماشین | یک مغازهدار قدیمی محله آنها را دور هم جمع میکند و پیشنهاد میدهد یک برنامه زمانبندی برای پارک کردن تنظیم کنند. | آرامش به محله برمیگردد و رابطه دو همسایه بهبود مییابد. |
پرسشهای چالشی درباره نقش میانجیها
خیر، برای میانجیگری فقط سن بالا کافی نیست. یک میانجی خوب باید صبور، بیطرف و اهل رازداری باشد. همچنین باید بتواند بدون قضاوت زودهنگام، به حرفهای هر دو طرف گوش دهد. گاهی یک جوان با این ویژگیها میتواند بهتر از یک فرد مسن، نقش میانجی را بازی کند.
اگر میانجی جانبداری کند، اعتماد مردم را از دست میدهد. در چنین شرایطی، دیگر کسی برای حل اختلافات به او مراجعه نمیکند و ممکن است دعواها بزرگتر شوند. به همین دلیل است که بیطرفی، مهمترین اصل برای یک ریشسفید به حساب میآید.
بله، در مدرسه، معاون یا مشاور مدرسه اغلب نقش یک میانجی را بازی میکند. همچنین در گروههای دانشآموزی، اگر بچهها خودشان یاد بگیرند که به حرف یکدیگر گوش دهند و با کمک یک نفر بیطرف دعوا را حل کنند، مهارت مهمی را برای زندگی یاد گرفتهاند.
