یتیمی: از دست دادن پدر یا مادر در کودکی
یتیم یعنی چه و چند دسته دارد؟
در فرهنگ ما، به کسی که پدر خود را از دست داده باشد، «یتیم» میگویند. اما گاهی اگر مادر هم نباشد، باز هم این واژه به کار میرود. از دست دادن پدر یا مادر، یکی از سختترین رویدادهای زندگی هر کودکی است. این اتفاق میتواند به خاطر بیماری، تصادف یا هر دلیل دیگری رخ دهد. در هر صورت، زندگی آن کودک برای همیشه تغییر میکند.
معمولاً یتیمی را به دو دستهٔ ساده تقسیم میکنند: یتیمی که پدر ندارد و یتیمی که مادر ندارد. در بعضی موارد نیز کودک هر دو را از دست داده است که بسیار نادر و دشوار است. در همهٔ این حالتها، کودک به حمایت بیشتری از سوی خانواده، مدرسه و جامعه نیاز دارد.
| نوع یتیمی | چه کسی از دست رفته؟ | نمونهٔ روزمره |
|---|---|---|
| یتیمِ پدر | پدر خانواده | کودکی که پدرش را در سفر از دست داده |
| یتیمِ مادر | مادر خانواده | دانشآموزی که مادرش بر اثر بیماری درگذشته |
| یتیمِ هر دو | پدر و مادر | کودکی که در یک سانحه، هر دو والد خود را از دست داده |
زندگی یک دانشآموز یتیم چه شکلی است؟
تصور کن صبح که از خواب بیدار میشوی، کسی نیست که برایت صبحانه درست کند یا کیف مدرسهات را مرتب کند. یا وقتی از مدرسه برمیگردی، کسی را نداری که از نمرههای خوبت خوشحال شود. این بخشی از زندگی یک کودک یتیم است. او ممکن است با پدربزرگ، مادربزرگ یا خاله و عمه زندگی کند. گاهی هم به سرپرستی یکی از بستگان درمیآید.
یکی از چالشهای بزرگ برای این بچهها، شرکت در مراسم مدرسه است. مثلاً وقتی معلم از همه میخواهد که دربارهٔ شغل پدرشان صحبت کنند، دل کودک یتیم میگیرد. یا در روز مادر، وقتی همه برای مادرشان کادو درست میکنند، او نمیداند چه کار کند. اینها موقعیتهایی هستند که احساس تنهایی و غم را در او بیشتر میکنند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ یتیمی
پرسش ۱: آیا همهٔ یتیمها غمگین و ناراحت هستند؟
پاسخ: نه، لزوماً اینطور نیست. خیلی از کودکان یتیم با کمک خانوادهٔ بزرگتر و دوستان خود، زندگی شاد و خوبی دارند. آنها یاد میگیرند با غم خود کنار بیایند و به جای آن، به چیزهای خوب زندگی فکر کنند.
پرسش ۲: اگر همکلاسیمان یتیم باشد، چه رفتاری با او داشته باشیم؟
پاسخ: بهترین کار این است که مثل بقیه با او رفتار کنیم، نه خیلی ترحمآمیز و نه بیتفاوت. او دوست دارد مانند سایر بچهها بازی کند، بخندد و درس بخواند. فقط کافی است گاهی حواستان باشد که حرفهایی که دربارهٔ پدر یا مادر میزنید، دل او را نشکند.
پرسش ۳: آیا دولت یا مدرسه برای یتیمها کمکی میکنند؟
پاسخ: بله، در ایران سازمانهایی مثل کمیتهٔ امداد و بهزیستی از کودکان یتیم حمایت میکنند. مدرسهها هم گاهی با دادن تخفیف شهریه یا کمکهای آموزشی، آنها را همراهی میکنند. اما مهمتر از کمک مالی، محبت و همراهی اطرافیان است.
جمعبندی
یتیمی یک واقعیت تلخ در زندگی برخی کودکان است. این کودکان با از دست دادن پدر یا مادر، با چالشهای عاطفی و اجتماعی زیادی روبهرو میشوند. اما با حمایت خانواده، دوستان و جامعه، میتوانند زندگی خوب و موفقی داشته باشند. ما هم میتوانیم با درک و مهربانی، کنار آنها باشیم و نشان دهیم که تنهایی را با هم میشود تحمل کرد. یادمان باشد که یک لبخند یا یک کمک کوچک از ما، میتواند دنیای یک کودک یتیم را روشنتر کند.
