وسایل اندازهگیری هوا
در این مقاله با دو وسیلهٔ مهم برای اندازهگیری هوا آشنا میشوید: دماسنج که دما را نشان میدهد و ظرف درجهبندیشده که میزان بارش را اندازه میگیرد. همچنین میآموزید که چطور از این ابزارها در زندگی روزانه استفاده کنید و با چند پرسش چالشی، دیدگاه تازهای دربارهٔ آنها پیدا کنید.
آشنایی با دو ابزار اصلی هواشناسی
برای این که بدانیم هوا چقدر گرم است یا چقدر باران باریده، از دو وسیلهٔ ساده ولی بسیار کاربردی استفاده میکنیم. این وسایل به ما کمک میکنند تا پدیدههای هوایی را بهتر بشناسیم و برای کارهای روزانهمان برنامهریزی کنیم.
| ویژگی | دماسنج | ظرف درجهبندیشده |
|---|---|---|
| کاربرد اصلی | اندازهگیری درجهٔ گرما یا سرما | اندازهگیری مقدار باران یا برف آبشده |
| نحوهٔ کار | مایع درون آن با گرما بالا و با سرما پایین میرود | باران در آن جمع شده و ارتفاع آب نشاندهندهٔ مقدار بارش است |
| واحد اندازهگیری | درجهٔ سانتیگراد | میلیمتر یا سانتیمتر |
| نمونه در خانه | دماسنج دیواری یا جیوهای | یک لیوان مدرج یا ظرف مخصوص بارانسنج |
کاربرد این وسایل در زندگی روزانه
فرض کنید صبح از خواب بیدار میشوید و میخواهید بدانید برای مدرسه رفتن چه لباسی بپوشید. یک نگاه به دماسنج دیواری میاندازید. اگر دما کمتر از ۱۰ درجه باشد، یعنی هوا سرد است و باید کت گرم بپوشید. اگر دما بالای ۲۵ درجه باشد، هوای گرمی در پیش دارید و میتوانید لباس نازکتر بپوشید. همچنین وقتی پدر یا مادر شما به خبر آب و هوا گوش میدهند، آنها از اعدادی مانند ۳۰ میلیمتر بارندگی استفاده میکنند. این عدد یعنی اگر یک ظرف درجهبندیشده را در حیاط بگذارید، ارتفاع آب درون آن به ۳۰ میلیمتر میرسد. با این اطلاعات میتوانید بفهمید که باران چقدر سنگین بوده و آیا زمین برای بازی کردن آماده است یا نه.
چند پرسش چالشی دربارهٔ این ابزارها
پرسش نخست: چرا دماسنج را نباید در آفتاب مستقیم گذاشت؟
پاسخ: تابش مستقیم خورشید به دماسنج باعث میشود که مایع درون آن گرمتر از دمای واقعی هوا شود. در نتیجه عددی که نشان میدهد، اشتباه است. برای اندازهگیری درست، دماسنج را باید در سایه و دور از منابع گرما قرار داد.
پرسش دوم: اگر به جای ظرف درجهبندیشده، یک کاسهٔ معمولی بگذاریم، چه فرقی میکند؟
پاسخ: کاسهٔ معمولی خطکشی ندارد و نمیتوانیم ارتفاع دقیق آب را بخوانیم. ظرف درجهبندیشده دارای خطهایی است که به ما کمک میکنند تا مقدار باران را با دقت اندازه بگیریم. همچنین دهانهٔ این ظرف معمولاً بهگونهای است که آب باران به خوبی در آن جمع میشود و تبخیر کمتری دارد.
پرسش سوم: آیا با یک دماسنج میتوان دمای نقاط مختلف خانه را اندازه گرفت؟
پاسخ: بله، اما دما در جاهای مختلف خانه متفاوت است. مثلاً نزدیک پنجره ممکن است خنکتر باشد و نزدیک بخاری گرمتر. برای داشتن یک عدد دقیق، بهتر است دماسنج را در جایی قرار دهید که دور از وسایل گرمایشی و سرمایشی باشد و جریان هوا به راحتی به آن برسد.
نکتهٔ پایانی
دماسنج و ظرف درجهبندیشده دو ابزار ساده اما بسیار مهم برای شناخت هوا هستند. با استفاده از آنها میتوانیم دمای هوا را بسنجیم، میزان باران را اندازه بگیریم و برای فعالیتهای روزانهمان تصمیمهای بهتری بگیریم. به یاد داشته باشید که برای داشتن نتیجهٔ دقیق، باید این وسایل را در شرایط مناسب قرار دهید و از درست کار کردن آنها مطمئن شوید.
