نیروی حرکتدهنده: آنچه اجسام را به حرکت درمیآورد
چگونه نیروها را میتوان دستهبندی کرد؟
به زبان ساده، نیروها یا از تماس مستقیم ایجاد میشوند، یا از راه دور اثر میگذارند. در زندگی روزانهٔ شما نمونههای زیادی از هر دو دسته وجود دارد.
| نوع نیرو | مثال روزمره برای دانشآموز |
|---|---|
| نیروی تماسی (هل دادن یا کشیدن) | هل دادن درِ یخچال، کشیدن زیپ کیف، هل دادن تاب |
| نیروی غیرتماسی (از راه دور) | افتادن خودکار از روی میز به پایین (جاذبه)، آهنربا که گیره را جذب میکند |
نیروها در صحنههای آشنا از مدرسه و خانه
صبح که از خواب بیدار میشوید، نیروی ماهیچههایتان پتو را کنار میزند. موقع صبحانه، دست شما قاشق را بلند میکند. وقتی توپ را به سمت دوستتان پرتاب میکنید، نیروی دستتان به توپ شتاب میدهد. همچنین در زمین بازی، نیروی جاذبه باعث میشود پس از پرتاب توپ به بالا، دوباره به زمین برگردد. حتی وقتی روی صندلی مینشینید، نیرویی از طرف صندلی به سمت بالا شما را نگه میدارد.
چند پرسش و پاسخ چالشی
پرسش: چرا یک کیف سنگین را به سختی جابهجا میکنم، ولی کیف سبک را راحت؟
پاسخ: هر چه جرم یک جسم بیشتر باشد، نیروی بیشتری برای حرکت دادن آن نیاز است. کیف سنگین جرم بیشتری دارد، پس باید نیروی بیشتری با دستتان به آن وارد کنید.
پرسش: اگر نیرویی به توپ وارد نشود، توپ چه میشود؟
پاسخ: توپ روی زمین حرکت نمیکند. برای به حرکت درآوردن توپ یا ایستاندن آن حتماً به نیرو نیاز داریم. برای مثال باید توپ را لگد کنید یا با دست بگیرید.
پرسش: چرا پس از زمین خوردن روی سرسره، شلوارمان داغ میشود؟
پاسخ: نیروی اصطکاک بین شلوار و سطح سرسره حرکت را کند میکند و گرما تولید میکند. اصطکاک یک نیروی مقاوم است که همیشه در خلاف جهت حرکت عمل میکند.
آنچه آموختیم:
نیرو عاملی است که جسم ساکن را به حرکت درمیآورد، جسم متحرک را ایست میکند یا جهت حرکت آن را تغییر میدهد. در زندگی روزمره ما همیشه با نیروهای تماسی (مانند هل دادن در) و غیرتماسی (مانند جاذبه و آهنربا) روبرو هستیم. بدون نیرو حتی نمیتوانستیم مداد را روی کاغذ بلغزانیم. پس نیروی حرکتدهنده همه جا با ما همراه است.
