هدف مشترک: وقتی تیم با هم جلو میرود
هدف مشترک یعنی چه؟ دو زیرموضوع مهم
۱. همه به یک سمت نگاه میکنند: وقتی یک تیم فوتبال میخواهد گل بزند، همهٔ بازیکنان – حتی دروازهبان – برای یک هدف کار میکنند: پیروزی تیم. اگر هر بازیکنی تنهایی کار کند، تیم نمیبرد. در کلاس هم اگر قرار باشد نمایشنامهٔ علمی اجرا کنید، همه باید نقش خود را درست انجام دهند تا نمایش موفّق شود.
۲. نتیجه برای همه مهم است: هدف مشترک مثل این است که چند نفر سعی میکنند یک مبل سنگین را جابهجا کنند. اگر یک نفر کمک نکند، بقیه خسته میشوند و مبل جابهجا نمیشود. نتیجه (جابهجایی مبل) به همه مربوط است. در پروژهٔ علمی گروهی، اگر یک عضو تحقیق نکند، بقیه نمیتوانند کار را کامل تحویل دهند.
مثالهای عینی از زندگی مدرسه و خانه
در مدرسه، بچّههای هر گروه علمی برای ساخت یک ماکت آتشفشان باید نقشها را تقسیم کنند: یکی خمیر میآورد، دیگری رنگ، یکی مقوا را میبُرَد و دیگری توضیح میدهد. هدف مشترک آنها «تحویل یک ماکت خوب و گرفتن نمرهٔ گروهی» است. در خانه نیز وقتی خواهر و برادرها آشپزخانه را تمیز میکنند، هدف مشترک «رسیدن به یک آشپزخانهٔ مرتب و راضی کردن پدر و مادر» است.
برای روشنتر شدن مفهوم، به جدول زیر نگاه کنید:
| نوع سیستم | اعضا یا اجزا | هدف مشترک |
|---|---|---|
| تیم ورزشی مدرسه | بازیکنان، سرمربی، کاپیتان | برنده شدن در مسابقهٔ منطقه |
| خانواده | پدر، مادر، فرزندان | خرید وسایل سفر و بستن چمدانها |
| گروه علمی کلاس | سه یا چهار دانشآموز | تکمیل آزمایش و نوشتن گزارش |
چالشهای مفهومی: سه پرسش و پاسخ ساده
پاسخ: خیر. مثلاً چند نفر در کتابخانه کنار هم نشستهاند اما هر کسی کتاب خودش را میخواند. آنها گروه نیستند چون هدف یکسانی ندارند. هدف مشترک وقتی است که همه برای یک نتیجه تلاش کنند.
پاسخ: ممکن است همه به هدف نرسند. مثل مسابقهٔ امدادی که یک دوندهٔ تیم بیفتد. به همین دلیل در هدف مشترک، همه باید وظیفهٔ خود را بهدرستی انجام بدهند و در صورت لزوم به هم کمک کنند.
پاسخ: نه، حتی دو نفر هم میتوانند هدف مشترک داشته باشند. مثلاً دو دوست تصمیم میگیرند هر روز بعد از مدرسه مشقهای هم را چک کنند تا نمرههای بهتری بگیرند. هدف مشترک آنها «بهبود نمرههای ریاضی» است.
