پاسخگویی به پرسشها: توضیح دادن بخشهای مبهم و پاسخ به سؤالهای دیگران
یاد بگیریم چطور بخشهای نامشخص گزارش را روشن کنیم و به سؤالهای دوستانمان پاسخ دهیم
چکیده: وقتی یک گزارش میخوانیم یا میشنویم، بعضی قسمتهای آن برایمان روشن نیست. در این مقاله یاد میگیریم چطور با آرامش بخشهای مبهم را پیدا کنیم، سؤال درست بپرسیم و جواب دیگران را به گونهای بدهیم که همه متوجه شوند. سه کلیدواژهٔ مهم: «پرسیدن خوب»، «توضیح دادن ساده» و «شنیدن کامل».
گزارش چیست و کجاها ممکن است مبهم باشد؟
گزارش یعنی وقتی مطلبی را با جزئیات برای کسی تعریف میکنیم؛ مثلاً گزارش کار گروهی در مدرسه یا گفتن نتیجهٔ مسابقهٔ فوتبال. گاهی یک گزارش چند جای نامشخص دارد: جایی که عدد ندارد، جایی که زمان را نگفتهاند، یا جایی که علت یک اتفاق را توضیح ندادهاند.
مثال روزمره فرض کن دوستت میگوید: «در مسابقهٔ نقاشی چند نفر برنده شدند.» نگفته چند نفر، چه جایگاهی، و چند نفر شرکت کردهاند. اینجا گزارش مبهم است.
چطور با پرسیدن، بخش مبهم را روشن کنیم؟
بهترین راه این است که اول آرام باشی و با احترام بپرسی. به جای گفتن «اصلاً واضح نگفتی» میتوانی بگویی: «میشود کمی بیشتر دربارهٔ تعداد برندهها توضیح بدهی؟» پرسیدن سؤالهای «چقدر؟ کی؟ کجا؟ چرا؟» کمک میکند تا گزارش کامل شود.
| نوع پرسش | مثال | نتیجه |
|---|---|---|
| پرسش تند و کلی | «اصلاً چی گفتی؟» | طرف مقابل ناراحت میشود |
| پرسش مودبانه و دقیق | «لطفاً بگو دقیقاً چند نفر برنده شدند و چه جایزهای گرفتند؟» | گزارش روشن و کامل میشود |
سه چالش مفهومی با پرسش و پاسخ
پرسش اول: «اگر کسی سؤالم را مسخره کند چه کار کنم؟»
پاسخ: ناراحت نشو. آرام بگو: «شاید سوالم ساده به نظر برسد، اما من واقعاً میخواهم بفهمم. میشود کمکم کنی؟»
پاسخ: ناراحت نشو. آرام بگو: «شاید سوالم ساده به نظر برسد، اما من واقعاً میخواهم بفهمم. میشود کمکم کنی؟»
پرسش دوم: «وقتی من دارم توضیح میدهم، دیگری وسط حرفم میپرد.»
پاسخ: مهربانانه بگو: «اجازه بده حرفم را تمام کنم، بعد با خوشحالی به سؤالهایت جواب میدهم.»
پاسخ: مهربانانه بگو: «اجازه بده حرفم را تمام کنم، بعد با خوشحالی به سؤالهایت جواب میدهم.»
پرسش سوم: «نمیدانم جواب سؤال دوستم را چطور بدهم که نفهمد.»
پاسخ: بگو: «الان مطمئن نیستم. بگذار کمی فکر کنم، یا از معلم/بزرگتر میپرسم و بعد به تو میگویم.»
پاسخ: بگو: «الان مطمئن نیستم. بگذار کمی فکر کنم، یا از معلم/بزرگتر میپرسم و بعد به تو میگویم.»
نکتهٔ پایانی: وقتی بخشی از یک گزارش را نمیفهمی، نشانهٔ باهوشی توست که میخواهی یاد بگیری. با پرسیدن مودبانه و پاسخ دادن ساده و روشن، هم به دیگران کمک میکنی هم خودت قویتر میشوی. یادت باشد: هیچ سؤال خوبی، سؤال بدی نیست.
تمرین کوچک: فردا در کلاس یا خانه، وقتی کسی چیزی میگوید که مبهم است، یکی از روشهای بالا را امتحان کن.
