قابل فهم بودن منبع: کلید لذت بردن از خواندن
سه ویژگی یک منبع ساده و روشن
یک منبع خوب مثل یک دوست مهربان است که آرام و شمرده با تو حرف میزند. بیا این سه ویژگی را با هم ببینیم:
| ویژگی | یعنی چه؟ | مثال از زندگی خودت |
|---|---|---|
| واژههای آشنا | به جای واژهٔ دشوار، از واژهٔ ساده و روزمره استفاده شود. | به جای «تبخیر» بگوید «آب گرم خشک میشود و به هوا میرود». |
| جملههای کوتاه | هر جمله یک یا دو مفهوم بیشتر نداشته باشد. | به جای جملهٔ بلند دربارهٔ درس ریاضی، آن را به دو جملهٔ کوتاه بشکند. |
| مثال و تصویر ذهنی | هر موضوعی را به چیزی که دیدهای یا انجام دادهای ربط بدهد. | برای یاد دادن کسرها از تقسیم کردن یک پیتزا بین دوستان استفاده کند. |
کاربرد در زندگی روزمرهٔ تو
فرض کن معلم علوم از تو خواسته مطلب «چرخهٔ آب» را از کتاب بخوانی. اگر کتاب از واژهٔ «بارش» استفاده کند و بنویسد: «وقتی دمای هوا کاهش یابد، بخار آب تبدیل به قطرک میشود و فرو میریزد»، شاید کمی گیج بشوی. ولی اگر بنویسد: «ابرها سرد میشوند. قطرهای ریز آب سنگین میشوند. بعد به شکل باران یا برف روی زمین میریزند. به این کار باران باریدن میگوییم.» آن وقت خیلی راحتتر متوجه میشوی. همچنین وقتی دفترچهٔ راهنمای یک بازی رایانهای با جملههای کوتاه و مثال بگوید «برای شروع روی دکمهٔ سبز کلیک کن»، تو بدون کمک بزرگترها میتوانی بازی را نصب کنی.
سه پرسش و پاسخ چالشی
پرسش: چرا نویسندهها گاهی از واژهٔ دشوار استفاده میکنند؟
پاسخ: بعضی نویسندهها فکر میکنند واژهٔ دشوار نشانهٔ باسواد بودن است. اما یک نویسندهٔ خوب کسی است که سختترین موضوع را با سادهترین جمله بنویسد، طوری که حتی دانشآموز کلاس ششم هم آن را بفهمد.
پرسش: اگر منبعی سخت بود، چه کار کنم؟
پاسخ: میتوانی از معلم یا دوستت بخواهی آن را با مثال برایت توضیح دهد. یا خودت جملههای بلند را به چند جملهٔ کوتاه تقسیم کنی و به جای واژهٔ دشوار، واژهٔ سادهتر بگذاری.
پرسش: آیا همیشه باید جملهها خیلی کوتاه باشند؟
پاسخ: نه، گاهی جملهٔ کمی بلندتر هم اشکالی ندارد، تا وقتی که از سه ردیف بیشتر نشود و در آن از واژهٔ سخت استفاده نشده باشد. مثل همین جملاتی که الان میخوانی.
آنچه باید به خاطر بسپاری
یک منبع خوب و قابل فهم مثل چراغ قوه در شب است. به تو کمک میکند مطلب را ببینی و از آن لذت ببری. هر وقت کتاب درسی، مجله یا برگهٔ آموزشی میخوانی، این سه ویژگی را چک کن: واژههای ساده، جملههای کوتاه و مثالهای زندگی. اگر منبعی این سه ویژگی را نداشت، از بزرگترها یا معلمت بخواه کمکت کند. خواندن وقتی شیرین است که آن را بفهمی.
