درسنامه آموزشی ادبیات فارسی کلاس هفتم

واژه نامه

اَبَد: زمانی که آن را نهایت نباشد، جاودان، همیشگی
اُفق: کرانهٔ آسمان
اندرز: پند، نصیحت
در پوستین خلق افتادن: کنایه از غیبت کردن
دیده: چشم
زائر: دیدارکننده، زیارت کننده
زَنجره: نوعی حشره که از خود صدا تولید می‌کند، سیر سیرک
شوم: بد، نحس، نامبارک
طفولیت: کودکی، خردسالی
غفلت: بی‌خبری، ناآگاهی
غوغا: آشوب و فریاد، همهمه
فارغ: آسوده، راحت
قریب: نزدیک، حدود
کام: آرزو، میل، خواسته
گلدسته: مناره
مُتَعَبّد: شکرگزار، عبادت کننده
مُصحف: کتاب، کتاب آسمانی، قرآن کریم

اعلام

قیصر امین پور: (1386-1338 ه.ش) استاد دانشگاه و شاعر معاصر، در سال 1338 در گُتوند خوزستان متولّد شد. دیپلم خود را در شهر دزفول گرفت و ابتدا در رشتهٔ پزشکی و جامعه شناسی پذیرفته شد ولی هر دو را رها کرد و به ادبیات روی آورد و در این رشته به درجهٔ دکترا نایل شد. وی از شاعران موفّق پس از انقلاب اسلامی به شمار می‌آید. از آثار او می‌توان «در کوچهٔ آفتاب، تنفّس صبح، مثل چشمه مثل رود، به قول پرستو و آینه‌های ناگهان» را نام برد. دریغا که این استاد و شاعر خوش نام، به ناگهان و زود چشم از جهان فروبست. وی در پاییز 1386 وفات یافت.

گلستان سعدی: شیخ، گلستان را به سال 656 ه.ق آفرید. گلستان به یقین یکی از درخشان‌ترین و استادانه‌ترین نمونه‌های نثر پارسی است که پس از گذشت قرون متمادی هنوز اثری که از حیث فنّ نگارش و محتوا یارای برابری با آن را داشته باشد، خلق نشده است. نثر گلستان، مسجّع است؛ یعنی نثری که گوشه چشمی نیز به شعر دارد. زیبایی سبک نگارش گلستان آن چنان در پهنهٔ ادب سرزمین ما به جلوه‌گری پرداخته که بسیاری را به دام تقلید از آن کشانده است. در میان تقلیدکنندگان معتبر سعدی می‌توان از جامی، (صاحب بهارستان)، قاآنی (پدید آورندهٔ پریشان) و همچنین قائم مقام نام برد. گلستان سعدی علاوه بر دیباچه، دارای هشت باب است که آمیخته به نظم و نثر است. باب‌های گلستان عبارت‌اند از: 1- سیرت پادشاهان 2- در اخلاق درویشان 3- در فضیلت قناعت 4- در فواید خاموشی 5- در عشق و جوانی 6- در ضعف و پیری 7- در تأثیر تربیت 8- در آداب صحبت

سعدی شیرازی: (690-606 ه.ق) مشرف الدّین سعدی، آموزش‌های مقدّماتی را در زادگاه خود، شیراز، فرا گرفت. برای اتمام تحصیلات به بغداد رفت. از بغداد به انگیزه دانش اندوزی، رفتن به سرزمین‌های عربی را در پیش گرفت. پس از 35 سال به شیراز برگشت. بوستان (به شعر)، گلستان (نثر آمیخته به شعر) و دیوان اشعار از او برجای مانده است. مجموعهٔ این آثار «کلیات سعدی» نامیده می‌شود.