درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس هفتم
درس 1: من حق دارم
یکی از نیازها و ضرورت‌های مهمِّ زندگی ما آشنایی با حقوق و مسئولیت‌هایمان است. به عبارت دیگر، هر فردی باید هم با حقوق خود آشنا باشد و هم وظایف خود را بداند و آنها را انجام دهد.
حتماً تاکنون عبارت‌هایی از قبیل این حق من است یا نباید حق کسی را پایمال کرد، را شنیده یا به کار برده‌اید. آیا دربارهٔ موضوع حق یا حقوقی که افراد نسبت به یکدیگر دارند فکر کرده‌اید؟
از سوی دیگر، همواره گفته می‌شود که همراه با هر حقّی مسئولیت و تکلیفی وجود دارد. این به چه معناست؟
در این فصل شما با نمونه‌هایی از حقوق و مسئولیت‌های خود آشنا می‌شوید.
من حق دارم
همهٔ ما مخلوق خداوند هستیم. خداوند انسان را عزیز و محترم و گرانقدر آفریده و دربارهٔ گرامی بودن مقام او در قرآن فرموده است:
خداوند با آفرینش انسان، حقوقی به او اعطا کرده است. منظور از حق چیزهایی است که یک انسان به دلیل مقام انسانی‌اش ، شایستگی داشتن آنها را دارد. انسان‌ها از ابتدای خلقت و تولد دارای حقوق طبیعی می‌شوند.
فعّالیت (صفحهٔ 2 کتاب درسی)
2- آیا همۀ انسان‌ها صرف نظر از قوم، نژاد، زبان، اعتقادات، ثروت، فقر و … دارای حقوق طبیعی هستند؟ چرا؟ بله انسان‌ها صرف نظر از تفاوت‌هایی که از نظر نژادی ، اعتقادی و ... دارند . دارای حقوق طبیعی هستند، زیرا خداوند همه را یکسان آفریده است و همه در انسان بودن مشترک هستند.
هیچ کس نمی‌تواند به تنهایی زندگی کند. ما از ابتدای تولد با مادر و پدر و برادر و خواهر و خویشان ارتباط برقرار می‌کنیم. سپس به مدرسه می‌رویم و آنجا نیز هر روز با معلمان و همکلاسی‌هایمان ارتباط داریم. وقتی بزرگ‌تر می‌شویم، ازدواج می‌کنیم، صاحب فرزند می‌شویم، با همسر و فرزندان زندگی می‌کنیم و در محله یا شهر و روستا برای رفع نیازهای مادی و معنوی خود از دیگران کمک می‌گیریم. بنابراین ما در روابطی که به طور دائم با یکدیگر داریم، از حقوقی برخوردار می‌شویم. همچنین هر فردی، تبعهٔ یک کشور است. تبعهٔ یک کشور بودن موجب می‌شود افراد حقوقی بر مبنای قوانین آن کشور داشته باشند.