در زمان پس از رحلت پیامبر اسلام، نظام حکومت اسلامی بر اساس «امامت» و «مرجعیت دینی» طراحی شده بود، اما به دلیل کمبود قدرت و امکانات، اجرای مسئولیت‌ها محدود بود و تنها امام علی (ع) توانست حدود چهار سال و نه ماه حکومت کند، پس از آن حکومت به دست بنی امیه افتاد. آنان با ارائه الگوهای نادرست و تحریف معارف اسلامی، سبب تضعیف اصول عدالت و تقوا در جامعه شدند و با جعل حدیث و تفسیرهای نادرست، ارزش‌های اسلامی را تغییر دادند. مشکلات فرهنگی و اجتماعی پس از پیامبر، شامل تبدیل حکومت عدل نبوی به سلطنت، ارائه الگوهای نامناسب، تحریف در معارف و ممنوعیت نوشتن و ثبت حدیث پیامبر بود، که باعث شد شخصیت‌های برجسته‌ای مانند امام علی و یارانش در انزوا قرار گیرند و جامعه به سمت راحت‌طلبی و بی‌توجهی به سیره پیامبر سوق یابد. عالمان وابسته به حاکمان و اهل کتاب با تفسیر نادرست آیات و جعل حدیث، نقش مهمی در تغییر و تحریف معارف اسلامی ایفا کردند، و این روند موجب شد معیارهای اسلامی در جامعه کم‌رنگ و افراد جاه‌طلب و قدرت‌طلب جایگزین آن شوند.