خلاصه ای از مباحث : هنگامی که جاندارانی از دو گونه ی متفاوت برای مدت طولانی با هم رابطه ای نزدیک داشته باشند، به رابطه ی بین آن ها هم زیستی می گویند. انواع هم زیستی عبارتند از : الف) انگلی: نوعی زندگی اجباری است که در آن فقط موجود انگل (که درون یا روی بدن جاندار دیگر زندگی می کند) از این رابطه سود می برد. مثل شپش که بر سطح بدن جانوران زیادی زندگی می کند. جانداران ب) همیاری : هر دو جاندار از این همزیستی سود می برند. برای مثال بین گیاهان تیره ی نخود و باکتری های تثبیت کننده ی نیتروژن رابطه ی همیاری وجود دارد. پ) همسفرگی : یکی از دو جاندار سود می برد و جاندار دیگر نه سود می برد و نه زیان می بیند. مثل کشتی چسب هایی (بارناکل ها) که به پوست وال ها می چسبند، مواد غذایی مورد نیاز خود را تأمین می کنند و پراکندگی خود را افزایش می دهند. نوع ویژه ای از همیاری، در گلسنگ ها دیده می شود که از رابطه ی بین قارچ و جلبک ایجاد می شود. قارچ ها مواد معدنی مورد نیاز جلبک ها را در اختیار آن ها قرار می دهند و از آن ها محافظت می کنند. جلبک ها با استفاده از انرژی نور خورشید مواد آلی مورد نیاز خود و قارچ را تأمین می کنند. گلسنگ ها می توانند سنگ ها را خرد کنند و سبب تبدیل آن ها به گرد و خاک گردند.