آبخوری و دانخوری؛ وسایل تأمین آب و خوراک جوجهها
برای اینکه جوجهها در فضای نگهداری، آب و خوراک کافی و تمیز داشته باشند، به وسایل مخصوصی به نام آبخوری و دانخوری نیاز داریم. این وسایل نهتنها باید بهسادگی در دسترس جوجهها باشند، بلکه باید از ریختن آب و غذا روی زمین و کثیف شدن آنها جلوگیری کنند. در این مقاله با انواع آبخوری و دانخوری، نکات مهم در انتخاب آنها و راههای نگهداری درست این وسایل آشنا میشویم. همچنین یاد میگیریم که چرا تمیزی این وسایل برای سلامت جوجهها حیاتی است و چه اشتباهاتی در استفاده از آنها ممکن است پیش بیاید.
آشنایی با انواع آبخوری و دانخوری
آبخوریها و دانخوریها در شکلها و اندازههای گوناگونی ساخته میشوند. انتخاب هر یک بستگی به تعداد جوجهها، فضای نگهداری و سن جوجهها دارد. در ادامه با رایجترین نوع آنها آشنا میشویم.
| نوع وسیله | ویژگیها | مناسب برای |
|---|---|---|
| آبخوری نیپلی | آب را بهصورت قطرهای در اختیار جوجه قرار میدهد. با نوک زدن جوجه، آب خارج میشود. آب همیشه تمیز میماند. | جوجههای مسنتر و سالنهای بزرگ |
| آبخوری کاسهای یا بشقابی | ظرفی پهن و کمعمق که آب در آن ریخته میشود. جوجهها به راحتی از آن مینوشند، ولی آب ممکن است زود کثیف شود. | جوجههای تازهازتخمدرآمده و فضای کوچک |
| دانخوری قیفی | دانه را از قسمت بالایی میریزند و از پایین به مرور خارج میشود. غذا همیشه در دسترس است و هدر نمیرود. | جوجههای در حال رشد و تعداد زیاد |
| دانخوری خطی یا لولهای | لولهای بلند با چندین دهانه که غذا در آن جریان دارد. همه جوجهها بهطور همزمان میتوانند غذا بخورند. | سالنهای پرورش با تعداد زیاد جوجه |
برای انتخاب بهترین وسیله، باید به سن جوجهها توجه کرد. مثلاً جوجههای یکروزه نمیتوانند از آبخوری نیپلی استفاده کنند، زیرا قدرت نوک زدن کافی ندارند. بنابراین برای آنها از آبخوری کاسهای استفاده میشود. همچنین دانخوری قیفی برای جوجههای بزرگتر مناسب است، چون دان آنها بهمرور و بدون ریختن بیرون، در دسترس قرار میگیرد.
اهمیت تمیزی و جایگذاری درست
یکی از مهمترین نکات در نگهداری جوجهها، تمیز نگهداشتن آبخوری و دانخوری است. آب و غذای کثیف باعث بیماری و تلف شدن جوجهها میشود. باکتریها و قارچها به سرعت در آب مانده یا دانِ ریختهشده روی زمین رشد میکنند. بنابراین باید هر روز آبخوری را بشوییم و آب تازه بریزیم. همچنین دانخوری را هر چند روز یکبار خالی و تمیز کنیم تا دانِ کهنه و کپکزده با دانِ تازه مخلوط نشود.
جایگذاری آبخوری و دانخوری در فضای نگهداری هم بسیار اهمیت دارد. این وسایل نباید زیر نور مستقیم خورشید قرار بگیرند، چون آب گرم میشود و جوجهها از نوشیدن آن خودداری میکنند. همچنین نباید آنها را کنار در یا پنجرهای که باد میآید، بگذاریم، زیرا باد گردوغبار را روی غذا و آب مینشاند. بهتر است آبخوری و دانخوری را در فاصلهای مناسب از یکدیگر قرار دهیم تا جوجهها هنگام نوشیدن آب، غذا را خیس نکنند و برعکس. اگر جوجهها روی لبهٔ آبخوری بنشینند یا فضولات خود را در آن بریزند، آب آلوده میشود؛ پس ارتفاع آبخوری باید بهگونهای باشد که جوجهها بهراحتی به آن برسند، ولی نتوانند روی آن بنشینند.
یک مثال ملموس: فرض کنید در حیاط خانهتان یک کاسه آب برای جوجهها گذاشتهاید. اگر کاسه را روی زمین قرار دهید، جوجهها بهسرعت آن را کثیف میکنند و آب را میریزند. اما اگر کاسه را روی یک بلوک سیمانی یا پایهٔ کوتاه بگذارید، آب تمیزتر میماند و جوجهها به راحتی از آن مینوشند. این همان نکتهای است که در پرورش حرفهای جوجهها به آن «تنظیم ارتفاع» میگویند.
پرسشهای کلیدی و اشتباهات رایج
خیر، هرگز. اگر آب و دان در یک ظرف باشند، دان خیس میشود و بهسرعت کپک میزند. همچنین جوجهها برای خوردن دان مجبور میشوند پا در آب بگذارند و آن را کثیف کنند. همیشه باید آبخوری و دانخوری جدا از هم باشند.
ممکن است دمای آب خیلی سرد یا خیلی گرم باشد. جوجهها آب خنک را ترجیح میدهند. همچنین اگر آبخوری خیلی بلند یا خیلی کوتاه باشد، جوجهها به آن دسترسی راحت ندارند و کمتر مینوشند. جایگذاری نامناسب نیز باعث کاهش مصرف آب میشود.
توصیه نمیشود. اگر دانخوری همیشه پر باشد، جوجهها بیرویه غذا میخورند و دانِ ته آن کهنه میشود. بهتر است دان را بهگونهای بریزیم که جوجهها در چند نوبت در طول روز آن را تمام کنند و سپس دوباره غذای تازه بریزیم. این کار هم از اسراف جلوگیری میکند و هم سلامت جوجهها را تضمین میکند.
آبخوری و دانخوری وسایل سادهای هستند، اما نقش بسیار مهمی در سلامت و رشد جوجهها دارند. انتخاب نوع مناسب بر اساس سن و تعداد جوجهها، تمیز کردن مرتب آنها و قرار دادن در جای درست، سه اصل طلایی برای استفاده از این وسایل هستند. با رعایت این نکات، جوجههای شما آب و غذای کافی و پاکیزه خواهند داشت و بدون بیماری رشد میکنند. به یاد داشته باشید که جوجهها مانند همهٔ جانداران، برای زندگی به آب و غذای تمیز نیاز دارند و ما مسئول تأمین این نیازهای اساسی هستیم.
