پرورش جوجه گوشتی؛ از نوزادی تا فروش
آمادهسازی جایگاه و تأمین گرمای لازم
جوجههای تازهازتخمدرآمده مانند نوزادان انسان هستند و نمیتوانند گرمای بدن خود را بهخوبی حفظ کنند. در سه هفتهٔ اول، دمای زیر لامپ گرمایشی یا هیتر باید حدود ۳۵ درجهٔ سانتیگراد باشد. هر هفته این دما را ۲ تا ۳ درجه کم کنید تا جوجهها به تدریج به هوای معمولی عادت کنند. کف جایگاه را با بستر مناسبی مانند خاک اره یا کاه بپوشانید تا رطوبت را جذب کند و پاهای جوجهها سرما نخورد. جایگاه باید کاملاً خشک و بدون بادکش باشد، چون وزش هوا باعث بیمار شدن جوجهها میشود.
برای هر جوجه مرغ گوشتی تا سن ۴ هفتگی، حدود ۰/۰۵ متر مربع فضا لازم است و این فضا با بزرگتر شدن جوجهها باید افزایش یابد. بلدرچینها به فضای کمتری نیاز دارند، اما ازدحام جمعیت در هر دو گونه باعث استرس، زخمشدن و کاهش رشد میشود. حتماً برای هر ۲۰ جوجه، یک آبخوری و یک دانخوری مناسب در نظر بگیرید تا همه به غذا و آب دسترسی داشته باشند.
تغذیه و رشد؛ برنامهٔ غذایی روزانه
خوراک جوجه گوشتی مانند سوپ مغذی برای بدن آنهاست. در هفتههای اول از دان آغازین استفاده کنید که پروتئین بالایی دارد (حدود ۲۲ درصد) و به رشد سریع پر و استخوان کمک میکند. بعد از ۳ هفته، به دان رشد (با پروتئین ۲۰ درصد) و از هفتهٔ ۶ به بعد، دان پایانی (با پروتئین حدود ۱۸ درصد) تغییر دهید. این تغییرات دقیقاً مانند این است که یک نوجوان در سنین مختلف، غذای متفاوتی نیاز دارد.
| سن جوجه | نوع دان | درصد پروتئین | مقدار روزانه (گرم) |
|---|---|---|---|
| ۱ تا ۳ هفته | دان آغازین | ۲۲ | ۲۰ تا ۳۰ |
| ۴ تا ۶ هفته | دان رشد | ۲۰ | ۵۰ تا ۷۰ |
| ۷ هفته تا پایان | دان پایانی | ۱۸ | ۱۰۰ تا ۱۲۰ |
آب تمیز و تازه را هیچوقت فراموش نکنید. جوجهها به ازای هر گرم دان، حدود دو برابر آب مینوشند. اگر آب کثیف باشد یا طعم نامطلوبی پیدا کند، جوجهها کمتر میخورند و رشدشان کند میشود. برای بلدرچینها نیز برنامهٔ مشابهی داریم، با این تفاوت که بلدرچینها زودتر به وزن کشتار میرسند (حدود ۴۵ روز) و به دان ریزتر و پروتئین بالاتری نیاز دارند.
بهداشت، پیشگیری و بیماریهای رایج
تمیزی جایگاه و تغذیهٔ سالم دو اصل مهم برای جلوگیری از بیماری هستند. هر روز دانخوری و آبخوری را بشویید و بستر کثیف را عوض کنید. جوجههای گوشتی ممکن است به بیماریهایی مانند کوکسیدیوز (اسهال خونی) و عفونتهای تنفسی مبتلا شوند. نشانههای بیماری شامل بیحالی، پفکردن پرها، کاهش اشتها و اسهال است. در صورت مشاهدهٔ این علائم، سریعاً جوجهٔ بیمار را از دیگران جدا کنید و با دامپزشک تماس بگیرید.
واکسیناسیون بهموقع از دیگر کارهای ضروری است. معمولاً جوجهها در روز اول علیه بیماری نیوکاسل و برونشیت واکسن میزنند. برای پیشگیری از کوکسیدیوز هم میتوان از داروهای مخصوص در دان یا آب استفاده کرد. به یاد داشته باشید که جوجههای سالم و شاداب، گوشت باکیفیتتری تولید میکنند و مشتریان بیشتری جذب میکنند.
چرا نمیتوانیم به جوجههای گوشتی هر غذایی بدهیم؟
خوراک جوجهها باید دقیقاً متناسب با سن آنها باشد تا پروتئین، ویتامین و مواد معدنی موردنیاز برای رشد استخوان و عضله را دریافت کنند. اگر دان نامناسب بدهید، جوجه یا دچار کمبود رشد میشود یا چربی زیادی در بدنش جمع میکند که کیفیت گوشت را پایین میآورد.
آیا میتوان جوجه مرغ و بلدرچین را با هم نگهداری کرد؟
بهتر است این کار را نکنید، چون سرعت رشد، نیازهای غذایی و دمای موردنیاز آنها متفاوت است. همچنین بلدرچینها کوچکتر هستند و ممکن است در رقابت برای غذا و آب از مرغها عقب بمانند یا دچار استرس شوند.
چرا بعضی جوجهها با وجود غذای کافی، خوب رشد نمیکنند؟
عوامل زیادی غیر از تغذیه در رشد تأثیر دارند. دمای نامناسب، رطوبت زیاد، نور کم، بیماریهای پنهان یا استرس ناشی از ازدحام و سر و صدا میتوانند رشد را مختل کنند. گاهی هم یک جوجه بهطور طبیعی ضعیفتر از دیگران است و باید بیشتر مراقبت شود.
نکته پرورش جوجه گوشتی یک کار پرچالش اما شیرین است. با تأمین جایگاه گرم و تمیز، برنامهٔ غذایی دقیق و مراقبت روزانه، میتوانید جوجههای سالم و گوشت باکیفیتی تولید کنید. همیشه بهداشت را جدی بگیرید و به رفتار جوجهها دقت کنید؛ چون آنها با حرکاتشان به شما میگویند که حالشان خوب است یا نه. با حوصله و آموزش، این کار میتواند به یک منبع درآمد خوب برای شما تبدیل شود.
