برجستهکاری خطوط و سطوح
چگونه بخشهای طرح را برجسته کنیم؟
برای برجسته کردن یک خط یا سطح، دو راه اصلی وجود دارد: نخست، گود کردن فضاهای اطراف آن بخش؛ دوم، گود کردن پشت آن. در روش نخست، اطراف خط یا سطح را تیرهتر یا فرو رفته نشان میدهیم تا خود آن بخش روشنتر و بالاتر دیده شود. در روش دوم، پشت سطح اصلی را گود میکنیم تا سطح جلوتر بیاید. این تکنیک در طراحی جلد دفتر، تابلوهای مدرسه و حتی پوسترهای دستساز کاربرد دارد.
| روش برجستهکاری | عمل اصلی | نتیجهٔ دیداری |
|---|---|---|
| گود کردن اطراف | زمینهٔ اطراف خط را تیره میکنیم | خط اصلی روشنتر و جلوتر دیده میشود |
| گود کردن پشت | سایه یا تیرگی در پشت سطح ایجاد میکنیم | سطح جلوتر آمده و برجستهتر میشود |
کاربرد در زندگی روزمرهٔ دانشآموز
فرض کن میخواهی یک پوستر برای جشن مدرسه بکشی. عنوان اصلی را با خط ضخیم و مشکی مینویسی، ولی در میان کاغذ سفید گم میشود. اگر دور تا دور حروف را با مداد تیره، سایه یا خطهای موازی بپوشانی، عنوان از بقیهٔ نوشتهها جدا میشود و چشم اول به آن میافتد. همین کار در هنگام طراحی جلد دفتر مشق یا برجسته کردن اسم خودت روی کتاب نیز کاربرد دارد. حتی در نقاشی با گواش یا آبرنگ، وقتی دور یک سطح را با رنگ تیرهتر پر میکنی، آن سطح برجستهتر میشود. دانشآموزان هنرستان نیز از این روش برای نمایان کردن نقشهای فرش یا کاشیکاری استفاده میکنند.
مثال دیگر: فرض کن جدول برنامهٔ هفتگی را میکشی. برای اینکه روزهای مهم را مشخص کنی، دور تا دور آن روز را با خطچین تیره یا سایه میپوشانی. این همان برجستهکاری با گود کردن اطراف است. یا وقتی طرح یک درخت را میکشی، با تیرهتر کردن فاصلهٔ بین شاخهها، خود شاخهها برجستهتر دیده میشوند.
پرسشهای چالشی و پاسخهای ساده
پرسش: آیا برجستهکاری فقط با رنگ مشکی انجام میشود؟
پاسخ: نه. میتوانی از هر رنگی که با زمینهٔ طرح تضاد دارد، استفاده کنی. مثلاً اگر زمینه آبی است، دور خط اصلی را با نارنجی تیره یا آبی تیرهتر گود کنی، نتیجهٔ خوبی میگیری. مهم این است که بین بخش اصلی و اطراف آن تفاوت روشنایی یا رنگ وجود داشته باشد.
پرسش: اگر کل صفحه را گود کنم، چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ: در آن صورت هیچ بخشی برجسته نمیماند، چون همه جا یکدست تیره میشود. برجستهکاری به تفاوت نیاز دارد. فقط بخشهایی را گود کن که میخواهی خط یا سطح اصلی از آن متمایز شود. بقیهٔ صفحه را روشن یا خنثی نگهدار.
پرسش: آیا این روش در کارهای گروهی مدرسه هم به کار میآید؟
پاسخ: بله. وقتی گروهی روزنامهٔ دیواری درست میکنید، میتوانید عنوان اصلی را با گود کردن اطرافش برجسته کنید تا چشم اعضای گروه و بازدیدکنندگان اول به آن خیره شود. همچنین برای جدا کردن بخشهای مختلف خبری از این تکنیک استفاده کنید.
