ویژه مربیان پرورشی جهت شناسایی علائق و استعدادهای دانش آموزان ورودی پایه هفتم

با توجه به اینکه فعل در زمانهای گذشته در شکل و صورتهای مختلف رخ می دهد ، فعل های ماضی انواع مختلفی می گیرد که با هم می خوانیم: الف): ماضی ساده : این ماضی به طور ساده نشان می دهد که کاری در زمان گذشته ی دور یا نزدیک رخ داده و پایان یافته است. ساخنمان این ماضی بسیار ساده است بن ماضی فعل + شناسه مثال : من به دوستم نامه نوشتم. این ماضی چنین صرف می شود: نوشتم – نوشتی – نوشت نوشتیم – نوشتید – نوشتند ب ) : ماضی استمراری : استمرار در لغت یعنی ادامه داشتن ؛ اگر در زمان گذشته کاری را به طور مرتب انجام دهیم ویا چند بار کاری را تکرار کنیم ، برای بیان ان از ماضی استمراری استفاده می کنیم. مثال: من به کتابخانه می رفتم. فعل "می رفتم " نشان می دهد که عمل رفتن در گذشته چند بار تکرار شده و یا مدتی ادامه داشته است. مورد استفاده دیگر ماضی استمراری ، زمانی است که دو کار همزمان در زمان گذشته اتفاق افتاده باشد. مثال : من به مدرسه می رفتم که باران بارید. ساختمان این فعل چنین است : می + ماضی ساده اگر به ماضی ساده ، می اضافه کنیم ،ماضی استمراری به دست می اید. و چنین صرف می شود : می رفتم، می رفتی ، می رفت می رفتیم ، می رفتید ، می رفتند ج): ماضی بعید : واژه بعید در لغت یعنی : دور . و به فعلی گفته گفته می شود که در زمان گذشته دورتر ( نسبت به زمان حال ) انجام گیرد. ساختمان فعل: بن ماضی +ه + فعل بود +شناسه فرض کنید الان ساعت 10 صبح باشد .( زمان حال ) ؛ شما ساعت 8 به مدرسه رفتید و زنگ مدرسه ساعت7 صبح زده می شود. . فاصله زمانی کدامیک از شما به زمان حال دورتر است ؟ بله . ساعت 7 دورتر است . بنابر این . می گوییم وقتی من به مدرسه رسیدم ، زنگ خورده بود. یا زنگ خورده بود که من به مدرسه رسیدم. فعل خورده بود ؛ ماضی بعید است و چنین صرف می شود : خورده بودم ، خورده بودی ، خورده بود خورده بودیم ، خورده بودید ، خورده بودند ساختمان ماضی بعید چنین است : د ) ماضی نقلی: از اسمش پیداست . فعل را از زمان گذشته به زمان حال منتقل می کند. به این صورت : فرض کنید برادرتان از خانه خارج شده . از شما می پرسند " محمود کجاست ؟ می گویید : به خیابان رفته است . این فعل این مفهوم را می رساند که قبلا به خیابان رفته ولی تا الان که زمان حال است ، بر نگشته . می بینیم که فعل در زمان گذشته رخ داده اما تا زمان حال باقی است . گاهی اوقات ؛ خود فعل ( کار ) پایان یافته اما اثر و نتیجه ان تا زمان حال باقی است . مثال : کسی به شما می گوید : بیا غذا بخور. و شما می گویید : من غذا خورده ام . با این جمله نشان می دهید که قبلا غذا خورده اید اما اثر یا نتیجه ان که سیری است در شما وجود دارد . در تعریف ماضی نقلی می گوییم : فعلی است که نشان می دهد کار در زمان گذشته رخ داده و اثر یا نتیجه ان تا زمان حال باقی است . ساختمان ان چنین است : بن ماضی + ه + ام ، ای ، است ، ایم ، اید ، اند وچنین صرف می شود : رفته ام ، رفته ای ، رفته است رفته ایم ، رفته اید ، رفته اند نکته : توجه کنید که ساختمان این فعل ترکیبی از زمان گذشته و حال است و در اصل چنین بوده : رفته استم ، رفته استی ، رفته است رفته استیم ، رفته استید ، رفته استند برای بیان راحت و سریع تر ، (ست) از ان حذف شده و (الف) باقی مانده. ه ) ماضی التزامی: التزام یعنی همراه بودن ، وابسته بودن. به فعلی گفته می شود که وقوع ان حتمی نیست و به چیزی بستگی دارد که فعل رخ بدهد. گاهی انجام فعل با شرط همراه است : اگر پدرم امده باشد، به سفر می رویم. گاهی با شک وتردید همراه است : شاید دوستم دیروز از سفر برگشته باشد. گاهی با ارزو همراه است : ای کاش پدرم از سفر برگشته باشد. گاهی با الزام همراه است : پدرم باید از سفر برگشته باشد. ساختمان ان چنین است : بن ماضی +ه + باش + شناسه و چنین صرف می شود : امده باشم ، امده باشی ، امده باشد امده باشیم ، امده باشید ، امده باشند و) ماضی مستمر (ملموس) : دو کار همزمان در زمان گذشته رخ داده باشد. این فعل از دو بن ماضی و دو شناسه تشکیل شده است . مثال : داشتم می رفتم که دوستم امد. ساختمان این فعل چنین است : بن ماضی داشت + شناسه + ماضی استمراری فعل اصلی و چنین صرف می شود : داشتم می رفتم ، داشتی می رفتی ، داشت می رفت داشتیم می رفتیم ، داشتید می رفتید ، داشتند می رفتند. نکته : به فعلهای بود ، باش ، است ، داشت ؛ که در ساختمان فعلهای ماضی بعید ، ماضی التزامی ، ماضی نقلی ، ماضی مستمر به کار می روند ، افعال کمکی ( معین ) می گویند. به این دلیل که این فعلها فقط به ساختمان فعل کمک می کنند و در جمله مفهوم انجام کار را نمی رسانند.

مقدمه: مي دانيم كه «فعل» هسته ي جمله است و نوع و تعداد اجزاي جمله به نوع فعل بستگي دارد در مرحله ي اول فعل ها به دو گروه گذرا و ناگذر تقسيم مي شوند : 1- فعل ناگذر: براي تشكيل يك جمله ي ساده ي مستقل فقط نياز به نهاد دارد . مانند فعلهاي « آمد ، رفت ، دويد ، خوابيد، چرخيد و.... » مثال: علي آمد ، شادي رفت ، ملت خوابيد و ... اما فعل هاي گذرا علاوه بر نهاد به جزء ديگري نياز دارند تا بتوانند جمله مستقل ساده اي بسازند.اين نوع فعل ها سه دسته اند : 1.گذرا به مفعول 2. گذرا به مسند 3. گذرا به متمم. با توجه به پيچيدگي فعل هاي گذرا به متمم و اهميت آن بحث خود را به فعل هاي گذرا به متمم محدود مي كنيم .