افعال ناقصه، کلماتی هستند که صرف می‌شوند و خانواده‌های آن‌ها نیز جزو افعال ناقصه محسوب می‌شوند، مانند: «کان»، «صار»، «لیس»، «أصبح»، «مادامَ»، «مازالَ»، «کُن»، «یکون»، «أصبحتم»، «مادمتَ» و «مادمتِ». این افعال عملشان مبتنی بر منصوب کردن خبر است و بر عکس حروف مشبهةُ بالفعل، مبتدأ را کاری ندارند و تنها خبر را منصوب یا محلاً منصوب می‌کنند. خبرهای افعال ناقصه در صورت مفرد، منصوب می‌شوند و در صورت جمله، محلاً منصوب می‌گردند، بدون تغییر ظاهر. برای نمونه، جمله‌های «العلمُ مفیدٌ» و «کان التلمیذُ ضاحکاً» با افعال ناقصه بازنویسی می‌شوند، در حالی که خبرهای آن‌ها در صورت جمله یا مفرد، منصوب یا محلاً منصوب می‌گردند. افعال ناقصه معمولاً ضمیر متصل مرفوعی و اسم ظاهر را به عنوان فاعل می‌پذیرند و در صیغه‌های مختلف، فاعل می‌تواند ضمیر بارز، اسم ظاهر یا ضمیر مستتر باشد. تشخیص فاعل در افعال ناقصه، بر اساس ضمیر متصل مرفوعی، اسم ظاهر یا ضمیر بارز است و اگر هیچ‌یک نباشد، ضمیر مستتر فرض می‌شود. در مورد افعال «کان»، «لیس»، «أصبح»، و دیگر افعال ناقصه، پس از آن، خبر یا داخل جمله است یا محذوف، و در موارد خاص، اسم افعال ناقصه نمی‌تواند ضمیر منفصل باشد، بلکه باید ضمیر متصل مرفوعی یا اسم ظاهر باشد. همچنین، در موارد نفی جنس با «لا»، اسم بعدی منصوب، مبنی بر فتح و نکره است، و خبر ممکن است حذف شود یا در جمله‌های مختلف، به صورت محلی یا معنوی نقش‌آفرین باشد. مفعول مطلق، نوعی مصدر منصوب است که نقش تأکیدی، نوعی، عددی یا مربوط به توضیح در فعل را ایفا می‌کند، و در اصطلاح، آن را با اصطلاحاتی مانند «حقاً»، «شکراً»، «عفواً» و «معذرةً» نشان می‌دهند، که باید نقش خالص مفعول مطلق داشته باشند و پس از آن، مصدر منصوب قرار می‌گیرد. ظرف زمان و مکان، معمولاً بعد از حروف جر و کلمات منصوب، وظیفه نشان دادن زمان یا مکان را دارند، و در صورت نقش‌گیری از جمله، ظرف‌ها می‌توانند مبنی و منصوب باشند، ولی اگر نقش دیگری بگیرند، ظرف محسوب نمی‌شوند. حال، در جملات، معمولاً اسم یا مشتق منصوب، نکره و مطابق جنس و تعداد فاعل یا مفعول است و در صورت جمع، حالت‌های خاصی دارد؛ حال مفرد باید منصوب، نکره و مطابق جنس باشد و غالباً در جملات فعلیه ظاهر می‌شود.