[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blog-tags=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA+%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C+%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85&sortby=idDesc":199},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"num":200,"list":201},490,[202,214,223,232,241,250,259,268,277,286,295,304,313,322,331,340,349,358,367,376,385],{"id":203,"title":204,"body":205,"cat":206,"pic":207,"subdate":208,"up_date":209,"title_url":210,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},16184,"ریتون یا تکوک: ظرف آیینی یا نوشیدنی‌خوری به شکل جانوران که در ایران باستان از سفال، فلز یا طلا ساخته می‌شد.","ریتون یا تکوک؛ جام جانوران در ایران باستان از جام&zwnj;های پارسی تا لیوان امروزی؛ سفری به دنیای ریخته&zwnj;گری و آیین&zwnj;های کهن چکیده: ریتون یا تکوک، جامی بوده با دسته یا دهانه&zwnj;ای به شکل سر یا پیکر جانوران. این جام&zwnj;ها از سفال، فلز یا طلا ساخته می&zwnj;شدند و بیشتر در آیین&zwnj;های ویژه&#8230;",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEjSAt6ISOvgi6xiPUNzf_400.png","2026-06-28 23:20:15","2026-08-24 18:44:02","ریتون-یا-تکوک-ظرف-آیینی-یا-نوشیدنیخوری-به-شکل-جانوران-که-در-ایران-باستان-از-سفال-فلز-یا-طلا-ساخته-میشد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F7","18:44 1405\u002F06\u002F2",{"id":215,"title":216,"body":217,"cat":206,"pic":218,"subdate":219,"up_date":220,"title_url":221,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":222},16182,"جشن مهرگان: جشن مهم ایرانیان باستان در ماه مهر که امروزه نیز نزد زرتشتیان برگزار می‌شود.","جشن مهرگان؛ جشن دوستی و مهربانی ایرانیان باستان آیینی کهن برای پاسداشت مهر و محبت و سپاسگزاری از نعمت&zwnj;ها چکیده: جشن مهرگان یکی از جشن&zwnj;های بزرگ ایرانیان باستان است که در ماه مهر برگزار می&zwnj;شود. این جشن نماد مهربانی، دوستی و سپاس&zwnj;گزاری از پروردگار برای نعمت&zwnj;هاست. امروزه زرتشتیان&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FiDfIMvi2ErJh2s2TKE4K_400.png","2026-06-28 23:14:01","2026-08-24 18:47:32","جشن-مهرگان-جشن-مهم-ایرانیان-باستان-در-ماه-مهر-که-امروزه-نیز-نزد-زرتشتیان-برگزار-میشود","18:47 1405\u002F06\u002F2",{"id":224,"title":225,"body":226,"cat":206,"pic":227,"subdate":228,"up_date":229,"title_url":230,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":231},16180,"جشن سده: جشن کهن ایرانی در بهمن‌ماه که با افروختن آتش و آرزوی پایان سرما همراه بود.","جشن سده: آیین کهن ایرانی در بهمن&zwnj;ماه آتش، امید به پایان سرما و همبستگی ایرانیان باستان چکیده: جشن سده یکی از جشن&zwnj;های باستانی ایران است که در بهمن&zwnj;ماه برگزار می&zwnj;شود. در این جشن، مردم آتش می&zwnj;افروزند تا پایان سرما و آغاز گرمی را جشن بگیرند. واژهٔ &laquo;سده&raquo; یعنی صد و اشاره&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTRwYlXan06Ret9h0UuwA_400.png","2026-06-28 23:08:16","2026-08-24 18:51:10","جشن-سده-جشن-کهن-ایرانی-در-بهمنماه-که-با-افروختن-آتش-و-آرزوی-پایان-سرما-همراه-بود","18:51 1405\u002F06\u002F2",{"id":233,"title":234,"body":235,"cat":206,"pic":236,"subdate":237,"up_date":238,"title_url":239,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":240},16179,"اسطوره: روایت‌های فرهنگی کهن","اسطوره؛ روایت&zwnj;های فرهنگی کهن داستان&zwnj;هایی که باورهای نیاکان را شکل داده&zwnj;اند و هنوز هم در زندگی ما جاری هستند اسطوره&zwnj;ها روایت&zwnj;هایی هستند که نیاکان ما برای توضیح پدیده&zwnj;های جهان و رفتارهای انسانی می&zwnj;ساختند. این داستان&zwnj;ها که از نسلی به نسل دیگر رسیده&zwnj;اند، نه تنها&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTYjr8evDAM8gHHeDY7de_400.png","2026-06-28 23:00:52","2026-08-24 18:54:42","اسطوره-روایتهای-فرهنگی-کهن","18:54 1405\u002F06\u002F2",{"id":242,"title":243,"body":244,"cat":206,"pic":245,"subdate":246,"up_date":247,"title_url":248,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":249},16178,"مانوی و ارژنگ: آیین مانی و کتاب معروف او که با نقاشی‌ها و آموزه‌های مانوی شناخته می‌شود.","مانوی و ارژنگ آیین مانی و کتاب نقاشی&zwnj;هایش، سفری به جهان نور و تاریکی چکیده: مانی پیامبری بود در روزگار باستان که آیینی تازه آورد و کتابی به نام ارژنگ نوشت. این کتاب با نقاشی&zwnj;های زیبا و آموزه&zwnj;های خود، داستان نبرد همیشگی نور و تاریکی را روایت می&zwnj;کرد. در این مقاله با زندگی مانی، پیام&zwnj;های&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FH1fTrwl3MFGcl8KeCVvG_400.png","2026-06-28 22:56:03","2026-08-24 18:58:05","مانوی-و-ارژنگ-آیین-مانی-و-کتاب-معروف-او-که-با-نقاشیها-و-آموزههای-مانوی-شناخته-میشود","18:58 1405\u002F06\u002F2",{"id":251,"title":252,"body":253,"cat":206,"pic":254,"subdate":255,"up_date":256,"title_url":257,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":258},16177,"آثار معماری ایران باستان: تخت جمشید، پاسارگاد، هگمتانه، تخت سلیمان، طاق بستان و طاق کسری.","آثار معماری ایران باستان: یادگارهای سنگی و شکوه کهن از تخت جمشید و پاسارگاد تا طاق کسری، هر کدام داستانی از هنر و قدرت ایران باستان را روایت می&zwnj;کنند. چکیده: ایران باستان دارای بناهای باشکوهی است که هرکدام مانند کتابی تاریخی، گوشه&zwnj;هایی از زندگی، هنر و اندیشهٔ مردم آن روزگار را نشان می&zwnj;دهند.&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FiZhm62CMes69s2f6Nqoo_400.png","2026-06-28 22:51:34","2026-08-24 19:01:49","آثار-معماری-ایران-باستان-تخت-جمشید-پاسارگاد-هگمتانه-تخت-سلیمان-طاق-بستان-و-طاق-کسری","19:01 1405\u002F06\u002F2",{"id":260,"title":261,"body":262,"cat":206,"pic":263,"subdate":264,"up_date":265,"title_url":266,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":267},16175,"مصالح و بناهای حکومتی و عمومی: استفاده از سنگ، چوب، خشت و آجر در بناهایی مانند کاخ، قلعه، پل و آتشکده.","مصالح و بناهای حکومتی و عمومی از سنگ و چوب تا خشت و آجر؛ داستان شکل&zwnj;گیری کاخ&zwnj;ها، قلعه&zwnj;ها، پل&zwnj;ها و آتشکده&zwnj;ها اگر به ساختمان&zwnj;های بزرگ و قدیمی شهر خود نگاه کنید، شاید بپرسید که چرا بعضی از آنها با سنگ و بعضی با خشت یا آجر ساخته شده&zwnj;اند. در این مقاله با چهار مصالح اصلی&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXngziwU3gvAO7Ljbcnvc_400.png","2026-06-28 22:45:41","2026-08-24 19:04:27","مصالح-و-بناهای-حکومتی-و-عمومی-استفاده-از-سنگ-چوب-خشت-و-آجر-در-بناهایی-مانند-کاخ-قلعه-پل-و-آتشکده","19:04 1405\u002F06\u002F2",{"id":269,"title":270,"body":271,"cat":206,"pic":272,"subdate":273,"up_date":274,"title_url":275,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":276},16173,"معماری در ایران باستان: دانش و هنر ساخت خانه‌ها، کاخ‌ها، آرامگاه‌ها، آتشکده‌ها و بناهای باشکوه.","معماری در ایران باستان دانش ساخت خانه&zwnj;ها، کاخ&zwnj;ها، آرامگاه&zwnj;ها و آتشکده&zwnj;ها چکیده: معماری در ایران باستان تنها به ساختن بنا خلاصه نمی&zwnj;شد. معماران باستانی با دانش ریاضی، شناخت از مصالح بومی مانند خشت و سنگ، و هنر تزیین، بناهایی می&zwnj;ساختند که هم کاربردی بودند و هم زیبا. کاخ&zwnj;های&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF2KMfYTBtbpHtFdSuCfE_400.png","2026-06-28 22:41:53","2026-08-24 19:08:03","معماری-در-ایران-باستان-دانش-و-هنر-ساخت-خانهها-کاخها-آرامگاهها-آتشکدهها-و-بناهای-باشکوه","19:08 1405\u002F06\u002F2",{"id":278,"title":279,"body":280,"cat":206,"pic":281,"subdate":282,"up_date":283,"title_url":284,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":285},16144,"ریخته‌گری و قالب‌ریزی: شکل دادن به فلزات ذوب‌شده در قالب برای ساخت ابزار یا آثار هنری.","ریخته&zwnj;گری و قالب&zwnj;ریزی: هنر شکل&zwnj;دادن به فلزات از ظروف آشپزخانه تا مجسمه&zwnj;های زیبا، همه با فلز مذاب و قالب ساخته می&zwnj;شوند چکیده: ریخته&zwnj;گری یعنی ذوب کردن فلز و ریختن آن در قالبی از پیش ساخته&zwnj;شده. پس از سرد شدن، فلز شکل قالب را به خود می&zwnj;گیرد. این کار برای ساخت قطعات&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Ffk6iPFEWES1SGtog504L_400.png","2026-06-28 20:05:14","2026-08-24 19:10:17","ریختهگری-و-قالبریزی-شکل-دادن-به-فلزات-ذوبشده-در-قالب-برای-ساخت-ابزار-یا-آثار-هنری","19:10 1405\u002F06\u002F2",{"id":287,"title":288,"body":289,"cat":206,"pic":290,"subdate":291,"up_date":292,"title_url":293,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":294},16141,"صنایع و هنرهای دستی باستانی: ساخت اشیای سفالی، فلزی، پارچه‌ای، قالی و آثار چوبی یا سنگی.","صنایع و هنرهای دستی باستانی سفال، فلز، پارچه، قالی، چوب و سنگ؛ هنرهایی که از دل تاریخ برخاسته&zwnj;اند. چکیده: انسان&zwnj;های باستانی برای پاسخ به نیازهای روزمره&zwnj;ی خود، از مواد طبیعی پیرامونشان، اشیای گوناگونی می&zwnj;ساختند. آن&zwnj;ها با خاک رس کوزه و کاسه، با سنگ و چوب ابزار و ظروف، با پشم و&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FB1YdXJyKjcvcOoWv1z3a_400.png","2026-06-28 19:59:53","2026-08-24 19:16:03","صنایع-و-هنرهای-دستی-باستانی-ساخت-اشیای-سفالی-فلزی-پارچهای-قالی-و-آثار-چوبی-یا-سنگی","19:16 1405\u002F06\u002F2",{"id":296,"title":297,"body":298,"cat":206,"pic":299,"subdate":300,"up_date":301,"title_url":302,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":303},16139,"هنر در ایران باستان: مهارت‌های زیباشناختی مانند سفالگری، بافندگی، فلزکاری، حجاری، قلم‌زنی و منبت‌کاری.","هنر در ایران باستان: سفال، بافت، فلز و سنگ نگاهی به مهارت&zwnj;های زیباشناختی نیاکان ما و کاربردشان در زندگی روزمره چکیده: ایرانیان باستان در سفالگری، بافندگی، فلزکاری، حجاری، قلم&zwnj;زنی و منبت&zwnj;کاری مهارت بسیاری داشتند. این هنرها نه&zwnj;تنها برای زیبایی، بلکه برای کاربرد روزمره مانند نگهداری&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZQq5SEv5z9GfuaMb0Pc3_400.png","2026-06-28 19:55:21","2026-08-24 19:18:12","هنر-در-ایران-باستان-مهارتهای-زیباشناختی-مانند-سفالگری-بافندگی-فلزکاری-حجاری-قلمزنی-و-منبتکاری","19:18 1405\u002F06\u002F2",{"id":305,"title":306,"body":307,"cat":206,"pic":308,"subdate":309,"up_date":310,"title_url":311,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":312},16138,"کیمیاگری: دانش کهن شناخت و دگرگونی مواد که بعدها با شیمی پیوند یافت.","کیمیاگری: دانش کهن شناخت و دگرگونی مواد از تلاش برای تبدیل فلزهای معمولی به طلا تا پایه&zwnj;گذاری علم شیمی امروز چکیده: کیمیاگری یکی از کهن&zwnj;ترین دانش&zwnj;هایی است که انسان به کمک آن کوشید تا مواد را بشناسد و دگرگون کند. این دانش اگرچه ریشه در باورهای قدیمی داشت، اما بعدها به دانش شیمی راه پیدا&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0xqsOqJh5Q0wGo3gDTNK_400.png","2026-06-28 19:49:46","2026-08-24 19:20:43","کیمیاگری-دانش-کهن-شناخت-و-دگرگونی-مواد-که-بعدها-با-شیمی-پیوند-یافت","19:20 1405\u002F06\u002F2",{"id":314,"title":315,"body":316,"cat":206,"pic":317,"subdate":318,"up_date":319,"title_url":320,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":321},16135,"پزشکی، جندی‌شاپور و مدرسهٔ پزشکی: دانش درمان و مرکز علمی مهم ایران باستان در آموزش پزشکی.","پزشکی، جندی&zwnj;شاپور و مدرسهٔ پزشکی دانش درمان و مرکز علمی مهم ایران باستان در آموزش پزشکی چکیده: در زمان&zwnj;های دور، در ایران باستان، شهری به نام جندی&zwnj;شاپور وجود داشت که بزرگترین مرکز پزشکی و درمان بود. در آنجا پزشکان با دانش خود، بیماران را درمان می&zwnj;کردند و به دانش&zwnj;آموزان، درمان&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FCXZe2zqFrNi6Zbg7rCgg_400.png","2026-06-28 19:44:43","2026-08-24 19:23:29","پزشکی-جندیشاپور-و-مدرسه-پزشکی-دانش-درمان-و-مرکز-علمی-مهم-ایران-باستان-در-آموزش-پزشکی","19:23 1405\u002F06\u002F2",{"id":323,"title":324,"body":325,"cat":206,"pic":326,"subdate":327,"up_date":328,"title_url":329,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":330},16132,"تقویم خورشیدی و نجوم: سنجش زمان بر پایهٔ حرکت خورشید و مطالعهٔ آسمان و ستارگان.","چگونه خورشید و ستاره&zwnj;ها زمان را به ما نشان می&zwnj;دهند؟ از حرکت روزانهٔ خورشید تا تقویم دقیق ایرانی چکیده: خورشید و ستاره&zwnj;ها نه فقط برای روشنایی، بلکه برای اندازه&zwnj;گیری زمان هم به کار می&zwnj;روند. در این مقاله می&zwnj;خوانیم که چطور حرکت خورشید در آسمان، فصل&zwnj;ها را می&zwnj;سازد،&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQFV1UiSN2XT7VvSZ2NVr_400.png","2026-06-28 19:39:59","2026-08-24 19:30:25","تقویم-خورشیدی-و-نجوم-سنجش-زمان-بر-پایه-حرکت-خورشید-و-مطالعه-آسمان-و-ستارگان","19:30 1405\u002F06\u002F2",{"id":332,"title":333,"body":334,"cat":206,"pic":335,"subdate":336,"up_date":337,"title_url":338,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":339},16130,"دانش در ایران باستان: دستاوردهایی در تقویم، نجوم، پزشکی، کیمیاگری و آموزش.","دانش در ایران باستان: پنجره&zwnj;ای به خرد کهن از سنجش زمان تا درمان بیماری&zwnj;ها؛ نگاهی به دستاوردهای شگفت&zwnj;انگیز ایرانیان باستان چکیده: ایرانیان باستان در زمینه&zwnj;های گوناگون دانش، پیشرفت&zwnj;های بزرگی داشتند. آنان با مشاهدهٔ آسمان، تقویم دقیقی ساختند، در پزشکی به درمان بیماری&zwnj;ها پرداختند،&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FomAAYoYObnihxqLZfWZV_400.png","2026-06-28 19:36:35","2026-08-24 20:03:23","دانش-در-ایران-باستان-دستاوردهایی-در-تقویم-نجوم-پزشکی-کیمیاگری-و-آموزش","20:03 1405\u002F06\u002F2",{"id":341,"title":342,"body":343,"cat":206,"pic":344,"subdate":345,"up_date":346,"title_url":347,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":348},16129,"کتیبه و اختراع خط: نوشته‌های تاریخی بر سنگ یا بنا و پیدایش ابزار ثبت اندیشه و رویدادها.","کتیبه و اختراع خط از سنگ&zwnj;نگاره&zwnj;های باستانی تا دفتر مشق امروزی؛ سفری کوتاه در تاریخ ثبت اندیشه چکیده: انسان از روزگاران کهن به دنبال راهی برای ثبت رویدادها و اندیشه&zwnj;های خود بود. کتیبه&zwnj;ها، نخستین نوشته&zwnj;های ماندگار بر روی سنگ و بنا، و اختراع خط، ابزاری برای ثبت اندیشه، دو گام بزرگ&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FV4KeViuDiB2uBNeGR1vX_400.png","2026-06-28 19:32:37","2026-08-24 20:07:15","کتیبه-و-اختراع-خط-نوشتههای-تاریخی-بر-سنگ-یا-بنا-و-پیدایش-ابزار-ثبت-اندیشه-و-رویدادها","20:07 1405\u002F06\u002F2",{"id":350,"title":351,"body":352,"cat":206,"pic":353,"subdate":354,"up_date":355,"title_url":356,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":357},16127,"خط و گونه‌های آن: نظام نوشتاری مانند خط میخی، پهلوی و تصویری برای ثبت زبان و اطلاعات.","خط و گونه&zwnj;های آن از میخ&zwnj;کوبی بر گل تا نشانه&zwnj;های تصویری؛ سفری در دنیای نگارش چکیده خط، ابزاری برای ثبت اندیشه&zwnj;ها و رویدادهاست. انسان&zwnj;ها از هزاران سال پیش برای نگهداری اطلاعات، نشانه&zwnj;هایی بر روی سنگ، گل و پوست می&zwnj;نگاشتند. در این مقاله با سه گونه&zwnj;ی اصلی خط آشنا می&zwnj;شویم:&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Ff6A3KDbb7xRll4fyRQia_400.png","2026-06-28 19:24:54","2026-08-24 20:09:26","خط-و-گونههای-آن-نظام-نوشتاری-مانند-خط-میخی-پهلوی-و-تصویری-برای-ثبت-زبان-و-اطلاعات","20:09 1405\u002F06\u002F2",{"id":359,"title":360,"body":361,"cat":206,"pic":362,"subdate":363,"up_date":364,"title_url":365,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":366},16125,"زبان رسمی و زبان‌های محلی: فارسی دری به‌عنوان زبان رسمی و زبان‌های قومی و محلی در کنار آن.","زبان رسمی و زبان&zwnj;های محلی فارسی دری زبان پیوند و گفتگو، در کنار گویش&zwnj;های شیرین هر منطقه چکیده: در این مقاله با زبان رسمی کشور، فارسی دری، و نقش آن در یکپارچگی آشنا می&zwnj;شویم. همچنین یاد می&zwnj;گیریم که زبان&zwnj;ها و گویش&zwnj;های محلی، مانند پشتو یا ازبکی، چه جایگاهی در کنار فارسی دارند&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwa3DlO5NghxCSuxb8FND_400.png","2026-06-28 19:19:56","2026-08-24 20:12:53","زبان-رسمی-و-زبانهای-محلی-فارسی-دری-بهعنوان-زبان-رسمی-و-زبانهای-قومی-و-محلی-در-کنار-آن","20:12 1405\u002F06\u002F2",{"id":368,"title":369,"body":370,"cat":206,"pic":371,"subdate":372,"up_date":373,"title_url":374,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":375},16124,"پارسی باستان، پهلوی و فارسی دری: سه دورهٔ مهم زبان فارسی از هخامنشی تا امروز.","پارسی باستان، پهلوی و فارسی دری: سه دورهٔ مهم زبان فارسی از هخامنشی تا امروز سفری کوتاه از کتیبه&zwnj;های داریوش بزرگ تا شعرهای امروزی که هر روز می&zwnj;خوانیم زبان فارسی مانند رودی پرپیچ&zwnj;وخم از گذشتهٔ دور تا امروز جریان داشته است. در این مقاله با سه دورهٔ مهم آن آشنا می&zwnj;شوید: پارسی باستان&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDL3Nwg98uv9PlbSrbpLD_400.png","2026-06-28 19:17:53","2026-08-24 20:19:34","پارسی-باستان-پهلوی-و-فارسی-دری-سه-دوره-مهم-زبان-فارسی-از-هخامنشی-تا-امروز","20:19 1405\u002F06\u002F2",{"id":377,"title":378,"body":379,"cat":206,"pic":380,"subdate":381,"up_date":382,"title_url":383,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":384},16121,"زبان پارسی: زبان تاریخی و فرهنگی ایرانیان که در دوره‌های مختلف دگرگون شده است.","زبان پارسی؛ میراثی که هر روز با آن زندگی می&zwnj;کنیم از دفتر مشق تا دیوار اتاق، ردپای زبانی که هزاران سال است با ماست زبان پارسی فقط یک وسیله برای حرف زدن نیست؛ بلکه تاریخ، فرهنگ و هویت ما را در خود جای داده است. این زبان از روزگاران کهن تا امروز، تغییرهای زیادی کرده، اما همچنان پیوندی عمیق با زندگی&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FznnAzkDKA8G0QcRMFHZn_400.png","2026-06-28 19:13:00","2026-08-24 20:22:14","زبان-پارسی-زبان-تاریخی-و-فرهنگی-ایرانیان-که-در-دورههای-مختلف-دگرگون-شده-است","20:22 1405\u002F06\u002F2",{"id":386,"title":387,"body":388,"cat":206,"pic":389,"subdate":390,"up_date":391,"title_url":392,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":393},16118,"نوروز جهانی و تحول پس از اسلام: گسترش جهانی نوروز و آمیختگی آن با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی.","نوروز جهانی و تحول پس از اسلام: از آیین کهن تا فرهنگ ایرانی-اسلامی سفره&zwnj;ی هفت&zwnj;سین، خانه&zwnj;تکانی و دیدوبازدید؛ آیین&zwnj;هایی که پس از اسلام رنگ تازه&zwnj;ای گرفتند نوروز تنها یک جشن نیست؛ بلکه پیوندی است بین طبیعت، تاریخ و باورهای دینی. پس از ورود اسلام، این آیین کهن نه&zwnj;تنها از میان&#8230;","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZgrhGeRCu0VRHuNpw3R1_400.png","2026-06-28 19:07:55","2026-08-24 20:27:25","نوروز-جهانی-و-تحول-پس-از-اسلام-گسترش-جهانی-نوروز-و-آمیختگی-آن-با-فرهنگ-ایرانی-ـ-اسلامی","20:27 1405\u002F06\u002F2"]