[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-7643":3,"categoryMenus":30,"$fh6n4ajyhvy1a":223},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"title_url":26,"cat_title":27,"subdate_jalali":28,"update_jalali":29},7643,67,1168,1171,1190,"یکاهاى فرعى: واحدهای مشتق شده از واحدهای اصلی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhEXvgGWBiypyjeyVeFWu_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله یکاهای فرعی (واحدهای مشتق شده از اصلی)\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">یکاهای فرعی\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>: زبان جهانی اندازه‌گیری\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از مساحت زمین‌های کشاورزی تا سرعت خودروها؛ چگونه واحدهای اصلی دنیای اندازه‌گیری را ترکیب می‌کنیم تا همه چیز را بسنجیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> یکاهای فرعی یا مشتق شده، پایه و اساس اندازه‌گیری در علوم و زندگی روزمره هستند. این واحدها از ترکیب یکاهای اصلی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(SI)\u003C\u002Fspan> مانند متر، کیلوگرم و ثانیه به وجود می‌آیند. در این مقاله به طور کامل با \u003Cstrong>یکاهای فرعی\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>چگونگی تشکیل آنها\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>معروف‌ترین مثال‌ها\u003C\u002Fstrong> مانند نیوتن، ژول و پاسکال و نیز \u003Cstrong>روش تبدیل\u003C\u002Fstrong> آنها آشنا می‌شوید. این مفاهیم با مثال‌های ساده برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف توضیح داده شده‌اند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تفاوت یکاهای اصلی و فرعی چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید می‌خواهید یک کیک بپزید. مواد اصلی شما آرد، شکر، تخم‌مرغ و کره است. شما نمی‌توانید مستقیماً این مواد را سرو کنید، بلکه باید آنها را با نسبتی خاص ترکیب و پخت کنید تا به یک کیک خوشمزه برسید. در دنیای اندازه‌گیری هم دقیقاً همین است. \u003Cstrong>یکاهای اصلی\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (مانند متر، کیلوگرم، ثانیه، آمپر، کلوین، مول و کندلا) همان مواد اولیه هستند که توافق جهانی دارند. اما برای اندازه‌گیری کمیت‌های پیچیده‌تر مانند مساحت، سرعت، نیرو یا انرژی، باید این یکاهای اصلی را با هم ترکیب کنیم. حاصل این ترکیب، \u003Cstrong>یکاهای فرعی\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> نامیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته کلیدی:\u003C\u002Fstrong> هر کمیت فیزیکی (به جز هفت کمیت اصلی) دارای یکای فرعی است. این یکا همواره می‌تواند به صورت ترکیبی از یکاهای اصلی بیان شود که به آن «بعد\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>» کمیت می‌گویند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساخت یکاهای فرعی: از ایده تا فرمول\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای ساختن یکای فرعی، باید رابطه ریاضی کمیت مورد نظر را بدانیم. این رابطه نشان می‌دهد آن کمیت چگونه به کمیت‌های اصلی وابسته است. به این فرآیند «تحلیل بعدی\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>» می‌گویند. اجازه دهید با یک مثال ساده شروع کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱: مساحت\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nمساحت یک مستطیل از ضرب طول در عرض به دست می‌آید. اگر طول و عرض هر دو بر حسب متر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(m)\u003C\u002Fspan> باشند، واحد مساحت می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{m} \\times \\text{m} = \\text{m}^2 $\u003C\u002Fspan> (متر مربع). پس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">m²\u003C\u002Fspan> یک یکای فرعی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲: سرعت\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nسرعت یعنی مسافت طی شده در واحد زمان. اگر مسافت را بر حسب متر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(m)\u003C\u002Fspan> و زمان را بر حسب ثانیه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(s)\u003C\u002Fspan> اندازه بگیریم، واحد سرعت می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\frac{\\text{m}}{\\text{s}} $\u003C\u002Fspan> یا متر بر ثانیه.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>دقت کنید که گاهی این یکاهای فرعی نام‌های خاص و اختصاری خود را دارند. مانند نیوتن برای نیرو.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"نمونه‌هایی از یکاهای فرعی پرکاربرد\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام یکای فرعی (نماد)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کمیت اندازه‌گیری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">برحسب یکاهای اصلی (SI)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال کاربردی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیوتن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(N)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیرو\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{kg} \\cdot \\text{m\u002Fs}^2 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروی جاذبه زمین روی یک سیب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ژول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(J)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">انرژی، کار\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{N} \\cdot \\text{m} = \\text{kg} \\cdot \\text{m}^2\u002F\\text{s}^2 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">انرژی لازم برای بلند کردن یک کتاب از زمین\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وات \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(W)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">توان\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{J\u002Fs} = \\text{kg} \\cdot \\text{m}^2\u002F\\text{s}^3 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">توان مصرفی یک لامپ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60\u003C\u002Fspan> وات\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پاسکال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(Pa)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فشار\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\text{N\u002Fm}^2 = \\text{kg} \u002F (\\text{m} \\cdot \\text{s}^2) $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فشار هوای داخل لاستیک خودرو\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هرتز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(Hz)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فرکانس\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 1\u002F\\text{s} $\u003C\u002Fspan> (معکوس ثانیه)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تعداد نوسان‌های یک فنر در ثانیه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد یکاهای فرعی در دنیای واقعی: از ورزش تا فناوری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکاهای فرعی فقط محدود به کتاب‌های فیزیک نیستند. آنها در تمام جنبه‌های زندگی ما حضور دارند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در ورزش:\u003C\u002Fstrong> وقتی سرعت دونده‌ای را اندازه می‌گیریم، از \u003Cstrong>متر بر ثانیه\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>کیلومتر بر ساعت\u003C\u002Fstrong> استفاده می‌کنیم. فشار داخل توپ فوتبال نیز با واحد \u003Cstrong>پاسکال\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>بار\u003C\u002Fstrong> (که معادل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100,000\u003C\u002Fspan> پاسکال است) تنظیم می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در آشپزی و تغذیه:\u003C\u002Fstrong> بر روی بسته‌بندی مواد غذایی، ارزش انرژی‌زایی غذا با واحد \u003Cstrong>کیلوژول\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>کیلوکالری\u003C\u002Fstrong> نوشته می‌شود. یادتان هست؟ ژول یک یکای فرعی برای انرژی است. (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> کیلوکالری تقریباً برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4184\u003C\u002Fspan> ژول است).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در خودرو و حمل‌ونقل:\u003C\u002Fstrong> توان موتور خودروها با اسب‌بخار یا \u003Cstrong>کیلووات\u003C\u002Fstrong> (هر کیلووات برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> وات است) سنجیده می‌شود. مصرف سوخت نیز اغلب به صورت \u003Cstrong>لیتر در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> کیلومتر\u003C\u002Fstrong> بیان می‌گردد که خود یک یکای فرعی مرکب است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در پزشکی:\u003C\u002Fstrong> فشار خون بیمار با واحد \u003Cstrong>میلی‌متر جیوه\u003C\u002Fstrong> اندازه‌گیری می‌شود که یک یکای فرعی برای فشار است. دوز برخی داروها بر حسب \u003Cstrong>میلی‌گرم بر کیلوگرم\u003C\u002Fstrong> وزن بدن محاسبه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک فرمول مهم:\u003C\u002Fstrong> قانون دوم نیوتن را در نظر بگیرید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ F = m \\times a $\u003C\u002Fspan>. این قانون خود نشان می‌دهد چگونه یکای نیرو (نیوتن) از یکای جرم (کیلوگرم) و شتاب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(m\u002Fs²)\u003C\u002Fspan> مشتق می‌شود. یعنی: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 1 \\, \\text{N} = 1 \\, \\text{kg} \\cdot 1 \\, \\text{m\u002Fs}^2 $\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تبدیل و پیشوندها در یکاهای فرعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>گاهی یکای فرعی برای اندازه‌گیری مورد نظر ما خیلی بزرگ یا خیلی کوچک است. مثلاً اندازه‌گیری فشار جو با پاسکال عدد بسیار بزرگی می‌شود. برای رفع این مشکل از \u003Cstrong>پیشوندهای متریک\u003C\u002Fstrong> استفاده می‌کنیم. این پیشوندها قبل از نماد یکا (چه اصلی و چه فرعی) قرار می‌گیرند و آن را در مقیاس‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> ضرب می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به عنوان مثال، فشار جو در سطح دریا حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">101,325\u003C\u002Fspan> پاسکال است. می‌توانیم آن را به \u003Cstrong>کیلوپاسکال\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(kPa)\u003C\u002Fspan> تبدیل کنیم. از آنجایی که «کیلو» به معنای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> است، داریم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 101325 \\, \\text{Pa} = 101325 \\div 1000 \\, \\text{kPa} = 101.325 \\, \\text{kPa} $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به همین ترتیب، در مهندسی برق، توان مصرفی یک رایانه ممکن است \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">300\u003C\u002Fspan> وات باشد، اما توان یک قطعه الکترونیکی کوچک ممکن است تنها \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.05\u003C\u002Fspan> وات یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>میلی‌وات\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(mW)\u003C\u002Fspan> باشد (میلی = یک هزارم).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا «لیتر» یک یکای اصلی است یا فرعی؟ چرا؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> لیتر یک یکای فرعی برای حجم است، اما جزو یکاهای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SI\u003C\u002Fspan> محسوب نمی‌شود. با این حال، می‌توان آن را بر حسب یکاهای اصلی بیان کرد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ 1 \\, \\text{L} = 1 \\, \\text{dm}^3 = 0.001 \\, \\text{m}^3 $\u003C\u002Fspan>. پس لیتر در واقع یک نام جایگزین برای «دسی‌متر مکعب» است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۲:\u003C\u002Fstrong> اگر در محاسبه یک کمیت، یکاهای اصلی را با هم ترکیب کنیم اما به نتیجه درست نرسیم، مشکل کجاست؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> مشکل احتمالاً در \u003Cstrong>فرمول\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>تحلیل بعدی\u003C\u002Fstrong> است. همیشه باید مطمئن شوید که از فرمول صحیح کمیت فیزیکی مورد نظر استفاده کرده‌اید. هر فرمول، ترکیب بعدی خاص خود را دیکته می‌کند. به عنوان مثال، مساحت دایره \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\pi r^2 $\u003C\u002Fspan> است، نه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ 2\\pi r $\u003C\u002Fspan>. اولی یکای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">m²\u003C\u002Fspan> (مساحت) و دومی یکای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">m\u003C\u002Fspan> (طول) را نتیجه می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا یکای درجه سلسیوس برای دما، یک یکای فرعی است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. درجه سلسیوس یکای اصلی نیست، اما به طور مستقیم از یکای اصلی دمای ترمودینامیکی، یعنی \u003Cstrong>کلوین\u003C\u002Fstrong> مشتق شده است. رابطه آنها خطی است: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ T(°C) = T(K) - 273.15 $\u003C\u002Fspan>. به همین دلیل، تغییر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> درجه سلسیوس دقیقاً برابر تغییر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> کلوین است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> یکاهای فرعی، ستون فقرات ارتباطات علمی و فنی در جهان هستند. آنها با ترکیب هوشمندانه یکاهای اصلی ساخته می‌شوند و امکان اندازه‌گیری کمیت‌های پیچیده مانند نیرو، انرژی، فشار و توان را فراهم می‌کنند. درک چگونگی تشکیل این یکاها نه تنها به درک بهتر قوانین فیزیک کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود با دنیای اطراف خود، از برگه آزمایش پزشکی تا برچسب مصرف انرژی وسایل برقی، ارتباط منطقی‌تری برقرار کنیم. یادگیری این مفاهیم گامی اساسی برای ورود به هر رشته علمی و فنی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>یکاهای فرعی (Derived Units):\u003C\u002Fstrong> واحدهای اندازه‌گیری که از ترکیب جبری یک یا چند یکای اصلی سیستم بین‌المللی یکاها \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(SI)\u003C\u002Fspan> به دست می‌آیند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>یکاهای اصلی (Base Units):\u003C\u002Fstrong> هفت واحد مستقل و توافق‌شده جهانی در سیستم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">SI\u003C\u002Fspan>: متر (طول)، کیلوگرم (جرم)، ثانیه (زمان)، آمپر (جریان الکتریکی)، کلوین (دما)، مول (مقدار ماده) و کندلا (شدت نور).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بعد (Dimension):\u003C\u002Fstrong> بیان کیفی یک کمیت فیزیکی برحسب کمیت‌های اصلی. مثلاً بعد نیرو \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">MLT⁻²\u003C\u002Fspan> است (جرم × طول \u002F زمان²).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تحلیل بعدی (Dimensional Analysis):\u003C\u002Fstrong> روشی برای بررسی درستی رابطه‌های فیزیکی با مقایسه ابعاد یکاها در دو طرف معادله.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نیرو (Force):\u003C\u002Fstrong> عاملی که باعث شتاب گرفتن یا تغییر شکل جسم می‌شود. یکای آن نیوتن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(N)\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>انرژی\u002Fکار (Energy\u002FWork):\u003C\u002Fstrong> توانایی انجام کار. یکای آن ژول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(J)\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>توان (Power):\u003C\u002Fstrong> نرخ انجام کار یا مصرف انرژی در واحد زمان. یکای آن وات \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(W)\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فشار (Pressure):\u003C\u002Fstrong> نیروی وارد بر واحد سطح. یکای آن پاسکال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(Pa)\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فرکانس (Frequency):\u003C\u002Fstrong> تعداد تکرار یک رویداد تناوبی در واحد زمان. یکای آن هرتز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(Hz)\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیستم بین‌المللی یکاها (SI)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">یکاهای مشتق شده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیوتن و ژول\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تحلیل بعدی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تبدیل واحدهای اندازه‌گیری\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"یکاهاى فرعى","Derived Units","فیزیک دهم","پایه دهم",0,1,2850,"2025-12-04 21:32:17","2026-07-21 18:53:54","ندا","بنی هاشمی","یکاهاى-فرعى-واحدهای-مشتق-شده-از-واحدهای-اصلی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F13","18:53 1405\u002F04\u002F30",{"status":20,"data":31},[32,71,131,149,169],{"id":20,"title":33,"list_order":20,"items":34},"آشنایی",[35,40,44,48,55,59,63,67],{"id":36,"link":37,"type":38,"slug":12,"title":39},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":41,"link":42,"type":38,"slug":12,"title":43},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":45,"link":46,"type":38,"slug":12,"title":47},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":49,"link":50,"type":51,"slug":52,"handler":53,"title":54},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":56,"link":57,"type":38,"slug":12,"title":58},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":60,"link":61,"type":38,"slug":12,"title":62},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":64,"link":65,"type":38,"slug":12,"title":66},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":68,"link":69,"type":38,"slug":12,"title":70},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":72,"title":73,"list_order":20,"items":74},2,"المپیادها",[75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123,127],{"id":76,"link":77,"type":38,"slug":12,"title":78},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":80,"link":81,"type":38,"slug":12,"title":82},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":84,"link":85,"type":38,"slug":12,"title":86},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":88,"link":89,"type":38,"slug":12,"title":90},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":92,"link":93,"type":38,"slug":12,"title":94},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":96,"link":97,"type":38,"slug":12,"title":98},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":100,"link":101,"type":38,"slug":12,"title":102},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":104,"link":105,"type":38,"slug":12,"title":106},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":108,"link":109,"type":38,"slug":12,"title":110},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":112,"link":113,"type":38,"slug":12,"title":114},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":116,"link":117,"type":38,"slug":12,"title":118},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":120,"link":121,"type":38,"slug":12,"title":122},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":124,"link":125,"type":38,"slug":12,"title":126},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":128,"link":129,"type":38,"slug":12,"title":130},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":132,"title":133,"list_order":20,"items":134},3,"نمونه و تیزهوشان",[135,139,144],{"id":136,"link":137,"type":38,"slug":12,"title":138},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":140,"link":141,"type":51,"slug":142,"handler":142,"title":143},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":145,"link":146,"type":51,"slug":147,"handler":147,"title":148},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":150,"title":151,"list_order":20,"items":152},7,"کتابهای درسی",[153,157,161,165],{"id":154,"link":155,"type":38,"slug":12,"title":156},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":158,"link":159,"type":38,"slug":12,"title":160},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":38,"slug":12,"title":164},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":166,"link":167,"type":38,"slug":12,"title":168},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":36,"title":170,"list_order":36,"items":171},"پیشنهاد ویژه",[172,177,182,187,192,197,202,205,209,213,217],{"id":173,"link":174,"type":51,"slug":175,"handler":175,"title":176},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":178,"link":179,"type":51,"slug":180,"handler":180,"title":181},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":183,"link":184,"type":51,"slug":185,"handler":185,"title":186},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":188,"link":189,"type":51,"slug":190,"handler":190,"title":191},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":193,"link":194,"type":51,"slug":195,"handler":195,"title":196},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":198,"link":199,"type":38,"slug":200,"title":201},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":203,"type":38,"slug":12,"title":204},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":38,"slug":12,"title":208},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":210,"link":211,"type":38,"slug":12,"title":212},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":214,"link":215,"type":38,"slug":12,"title":216},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":218,"link":219,"type":220,"slug":221,"title":222},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":224,"papers":225,"files":226,"questions":227,"exams":228,"tutorials":229,"blogs":230},[],[],[],[],[],[],[231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312,320],{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":27,"update_jalali":239},7319,"حالت: شکل ظاهری ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FV1VhXRitiaPSy1PNPqPt_200.png","2026-07-29 19:51:42","حالت-شکل-ظاهری-ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7319\u002Fحالت-شکل-ظاهری-ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7319\u002Fحالت-شکل-ظاهری-ماده","1405\u002F05\u002F7",{"id":241,"title":242,"cat":10,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":27,"update_jalali":239},7304,"جوّ زمین: لایه‌های گازی اطراف زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlAahlXO4A5GrmZEttgPd_200.png","2026-07-29 19:48:36","جو-زمین-لایههای-گازی-اطراف-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7304\u002Fجو-زمین-لایههای-گازی-اطراف-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7304\u002Fجو-زمین-لایههای-گازی-اطراف-زمین",{"id":249,"title":250,"cat":10,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":27,"update_jalali":239},7305,"جو سنج: دستگاه اندازه‌گیری فشار هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAwEWQSrL3LWQkbMwSZmM_200.png","2026-07-29 19:45:42","جو-سنج-دستگاه-اندازهگیری-فشار-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7305\u002Fجو-سنج-دستگاه-اندازهگیری-فشار-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7305\u002Fجو-سنج-دستگاه-اندازهگیری-فشار-هوا",{"id":257,"title":258,"cat":10,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":27,"update_jalali":239},7306,"جوشیدن: تبدیل مایع به گاز در کل حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2uqdgHAdl7nNOs9xAfZS_200.png","2026-07-29 19:44:31","جوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7306\u002Fجوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7306\u002Fجوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم",{"id":265,"title":266,"cat":10,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":27,"update_jalali":239},7307,"چرخه: فرایند تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FqFqYPMdysUxKeVktKnNG_200.png","2026-07-29 19:19:50","چرخه-فرایند-تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7307\u002Fچرخه-فرایند-تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7307\u002Fچرخه-فرایند-تکرارشونده",{"id":273,"title":274,"cat":10,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":27,"update_jalali":239},7309,"چرخهٔ اُتو: چرخه کاری موتور بنزینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FIiGbCURfO9MWhJpGsSla_200.png","2026-07-29 19:12:45","چرخه-اتو-چرخه-کاری-موتور-بنزینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7309\u002Fچرخه-اتو-چرخه-کاری-موتور-بنزینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7309\u002Fچرخه-اتو-چرخه-کاری-موتور-بنزینی",{"id":281,"title":282,"cat":10,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":27,"update_jalali":239},7311,"گران رَوی: مقاومت سیال در برابر جاری شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlbtupzzDZ2E9BLxVq5Hl_200.png","2026-07-29 19:10:05","گران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7311\u002Fگران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7311\u002Fگران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن",{"id":289,"title":290,"cat":10,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":27,"update_jalali":239},7313,"چشمه: نقطه تولید یا شروع پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fj5IvhyUrJx4iL7PwO3h9_200.png","2026-07-29 19:06:24","چشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7313\u002Fچشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7313\u002Fچشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده",{"id":297,"title":298,"cat":10,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":27,"update_jalali":239},7314,"چگالش: تبدیل گاز به مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwu9w3anGHkpVHJIZPXB9_200.png","2026-07-29 19:04:19","چگالش-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7314\u002Fچگالش-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7314\u002Fچگالش-تبدیل-گاز-به-مایع",{"id":305,"title":306,"cat":10,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":27,"update_jalali":239},7316,"چگالنده: دستگاه تبدیل گاز به مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtYHJCFxiU1gjJIaN1IkS_200.png","2026-07-29 19:00:35","چگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7316\u002Fچگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7316\u002Fچگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع",{"id":313,"title":314,"cat":10,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":27,"update_jalali":239},7318,"چگالى: جرم در واحد حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYqFzm8TQG1ck83wpiQ18_200.png","2026-07-29 18:59:06","چگالى-جرم-در-واحد-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7318\u002Fچگالى-جرم-در-واحد-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7318\u002Fچگالى-جرم-در-واحد-حجم",{"id":321,"title":322,"cat":10,"pic":323,"up_date":324,"title_url":325,"url":326,"legacy_url":327,"cat_title":27,"update_jalali":239},7294,"توان: انرژی مصرف‌شده در واحد زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FodQoWu06kPCVErI20s2E_200.png","2026-07-29 18:55:48","توان-انرژی-مصرفشده-در-واحد-زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7294\u002Fتوان-انرژی-مصرفشده-در-واحد-زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7294\u002Fتوان-انرژی-مصرفشده-در-واحد-زمان"]