[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-21987":199,"$f21mgvrl8z46rl":222},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":212,"status":4,"views":213,"subdate":214,"up_date":215,"first_name":216,"last_name":217,"avatar":13,"title_url":218,"cat_title":219,"subdate_jalali":220,"update_jalali":221},21987,1169,1182,3849,"رابطهٔ معنایی واژگانی: رابطه‌ای میان واژه‌ها که از راه تناسب، تضاد، ترادف یا تضمّن به دریافت معنای آن‌ها کمک می‌کند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoCTqZnCdBLwSmMAowCMv_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"رابطهٔ معنایی واژگانی\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">رابطهٔ معنایی واژگانی چیست؟\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">آشنایی با تناسب، تضاد، ترادف و تضمّن و نقش آن‌ها در درک معنای واژه‌ها و متون فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    رابطهٔ معنایی واژگانی به پیوندهایی گفته می‌شود که میان معنای واژه‌های یک زبان وجود دارد. واژه‌ها همیشه به‌صورت جداگانه معنا نمی‌شوند؛ بلکه ارتباط آن‌ها با واژه‌های دیگر نیز به فهم بهتر متن کمک می‌کند. در زبان فارسی، چهار رابطهٔ مهم \u003Cstrong>تناسب، تضاد، ترادف و تضمّن\u003C\u002Fstrong> نقش اساسی در شناخت معنای واژه‌ها دارند. برای نمونه، میان «کتاب» و «دفتر» تناسب، میان «روشن» و «تاریک» تضاد، میان «شاد» و «خوشحال» ترادف و میان «پرنده» و «گنجشک» رابطهٔ تضمّن وجود دارد. شناخت این پیوندها در درک شعر، نثر، آرایه‌های ادبی و پاسخ‌گویی به پرسش‌های مفهومی درس فارسی اهمیت فراوانی دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">انواع رابطه‌های معنایی میان واژه‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv>\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">تناسب و تضاد:\u003C\u002Fstrong> تناسب زمانی شکل می‌گیرد که چند واژه از نظر معنایی با یکدیگر ارتباط داشته باشند، بدون آنکه الزاماً هم‌معنا یا مخالف یکدیگر باشند. برای مثال، «مدرسه، معلم، دانش‌آموز و کلاس» همگی به محیط آموزش مربوط‌اند. در ادبیات فارسی، قرار گرفتن چنین واژه‌هایی در کنار یکدیگر می‌تواند آرایهٔ \u003Cstrong>مراعات نظیر\u003C\u002Fstrong> ایجاد کند. در مقابل، تضاد به رابطهٔ معنایی میان واژه‌هایی گفته می‌شود که معناهای مخالف دارند؛ مانند «آغاز و پایان»، «آرام و ناآرام» یا «امید و ناامیدی». تضاد در شعر و نثر برای برجسته کردن تفاوت‌ها و تأکید بر یک مفهوم کاربرد دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">ترادف و تضمّن:\u003C\u002Fstrong> ترادف رابطه‌ای میان واژه‌هایی است که معنای یکسان یا بسیار نزدیک دارند؛ مانند «کوشش و تلاش» یا «اندوه و غم». البته این واژه‌ها ممکن است از نظر شدت معنا یا کاربرد در جمله تفاوت‌های کوچکی داشته باشند. تضمّن زمانی وجود دارد که معنای یک واژه در محدودهٔ معنایی واژه‌ای کلی‌تر قرار بگیرد. برای مثال، «لاله» نوعی «گل» است و «گل» معنایی گسترده‌تر از «لاله» دارد. بنابراین، رابطهٔ تضمّن با قرار گرفتن یک مفهوم خاص در گروهی کلی‌تر شناخته می‌شود.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول مقایسهٔ رابطه‌های معنایی واژگانی\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع رابطه\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی اصلی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نمونه\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">راه تشخیص\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تناسب\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ارتباط موضوعی یا معنایی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دریا، موج، ساحل\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">واژه‌ها به یک موضوع مرتبط‌اند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تضاد\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مخالفت معنایی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پیروزی، شکست\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">معناها در برابر یکدیگر قرار دارند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ترادف\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">یکسانی یا نزدیکی معنا\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">آغاز، شروع\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">در بسیاری از جمله‌ها می‌توان یکی را جایگزین دیگری کرد.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تضمّن\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">قرار گرفتن معنای خاص در معنای عام\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">درخت، سرو\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">یکی از واژه‌ها نوعی از مفهوم کلی‌تر است.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>نکتهٔ مهم:\u003C\u002Fstrong> برای تشخیص تضمّن، جملهٔ «هر ... نوعی ... است» را امتحان کنید. برای نمونه، «هر گنجشک نوعی پرنده است» درست است؛ اما «هر پرنده نوعی گنجشک است» درست نیست. این تفاوت نشان می‌دهد که رابطهٔ تضمّن معمولاً میان مفهوم خاص و مفهوم عام برقرار می‌شود.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نقش رابطه‌های معنایی در فهم متن\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv>\r\n    شناخت رابطه‌های معنایی فقط برای تشخیص واژه‌ها در پرسش‌های امتحانی نیست؛ این دانش به ما کمک می‌کند مفهوم جمله‌ها و پیام نویسنده را دقیق‌تر دریابیم. هنگامی که در یک متن واژه‌های «باران، ابر، رعد و آسمان» کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، رابطهٔ تناسب فضایی مرتبط با وضعیت هوا می‌سازد. خواننده از ارتباط این واژه‌ها می‌تواند موضوع توصیف را سریع‌تر تشخیص دهد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    تضاد نیز در فهم پیام متن نقش دارد. برای مثال، در جملهٔ «پس از روزهای سخت، روزهای آسان فرا رسید»، تقابل «سخت» و «آسان» تغییر وضعیت را برجسته می‌کند. همچنین در جملهٔ «او با کوشش و تلاش به هدفش رسید»، نزدیکی معنایی دو واژه باعث تأکید بر پشتکار می‌شود. در چنین نمونه‌ای، ترادف علاوه بر انتقال معنا، به تقویت پیام جمله کمک می‌کند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    تضمّن نیز در دسته‌بندی مفاهیم اهمیت دارد. وقتی در یک متن علمی یا آموزشی از «میوه» سخن گفته می‌شود، واژه‌هایی مانند «سیب» و «پرتقال» می‌توانند نمونه‌های خاص آن باشند. این رابطه سبب می‌شود ذهن خواننده اطلاعات را از مفاهیم کلی به جزئی مرتب کند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">نقش بافت جمله:\u003C\u002Fstrong> گاهی تشخیص نوع رابطه به معنای واژه در همان جمله وابسته است. برای مثال، «شیر» می‌تواند به جانور، نوشیدنی یا وسیلهٔ کنترل جریان آب اشاره کند. اگر در جمله آمده باشد «شیر در جنگل زندگی می‌کند»، واژه‌های مرتبط با جانوران به فهم معنای درست کمک می‌کنند. بنابراین، پیش از تعیین رابطهٔ معنایی، باید معنای موردنظر هر واژه را در بافت سخن مشخص کرد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول کاربرد رابطه‌های معنایی در جمله\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جمله\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رابطهٔ معنایی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نقش در انتقال مفهوم\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دفتر و کتاب روی میز بودند.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تناسب\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ایجاد ارتباط موضوعی میان وسایل آموزشی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دانایی روشنایی است و نادانی تاریکی.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تضاد\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">برجسته کردن تفاوت دو وضعیت\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">از شادی و خوشحالی لبخند زد.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ترادف\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تأکید بر احساس شادی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">در میان پرندگان، کبوتر را انتخاب کرد.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تضمّن\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مشخص کردن یک عضو از گروهی کلی‌تر\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های چالشی و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; margin-bottom: 12px; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا هر دو واژه‌ای که با یک موضوع ارتباط دارند، مترادف‌اند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. «مداد» و «پاک‌کن» هر دو از وسایل نوشتن و اصلاح نوشته‌اند، اما معنای یکسانی ندارند. رابطهٔ آن‌ها تناسب است، نه ترادف. در ترادف، نزدیکی معنایی بسیار بیشتر است؛ مانند «توانا» و «نیرومند».\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا واژه‌های مترادف همیشه در هر جمله جایگزین یکدیگر می‌شوند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. بعضی واژه‌ها معنای نزدیک دارند، اما از نظر کاربرد یا همراهی با واژه‌های دیگر متفاوت‌اند. برای نمونه، «سنگین» و «دشوار» در توصیف یک مسئولیت می‌توانند نزدیک باشند، ولی «کیف سنگین» را نمی‌توان همیشه «کیف دشوار» گفت.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">چرا «گل» و «لاله» متضاد یا مترادف نیستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">زیرا «لاله» یکی از انواع گل است. این دو واژه نه معنای مخالف دارند و نه کاملاً یکسان‌اند. معنای «گل» گسترده‌تر است و «لاله» زیرمجموعه‌ای از آن محسوب می‌شود؛ پس رابطهٔ آن‌ها تضمّن است.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا هر واژه می‌تواند هم‌زمان با واژه‌های مختلف چند نوع رابطه داشته باشد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">بله. «روشن» با «تاریک» تضاد دارد، با «نورانی» رابطهٔ ترادف نسبی برقرار می‌کند و در کنار «چراغ» می‌تواند تناسب داشته باشد. بنابراین، نوع رابطه به واژهٔ مقابل و معنای آن‌ها در جمله بستگی دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    رابطهٔ معنایی واژگانی یکی از پایه‌های درک دقیق زبان فارسی است. \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">تناسب\u003C\u002Fspan> پیوند موضوعی، \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">تضاد\u003C\u002Fspan> مخالفت معنایی، \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">ترادف\u003C\u002Fspan> نزدیکی معنا و \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">تضمّن\u003C\u002Fspan> رابطهٔ مفهوم خاص و عام را نشان می‌دهد. برای تشخیص درست این روابط، ابتدا معنای واژه‌ها را در جمله بررسی کنید و سپس نوع پیوند میان آن‌ها را مشخص سازید. تمرین با مثال‌های کتاب درسی، دقت در خواندن متون ادبی و توانایی پاسخ‌گویی به پرسش‌های مفهومی را افزایش می‌دهد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"پایهٔ یازدهم","فارسی یازدهم","رابطهٔ معنایی واژگانی",0,297,"2026-10-24 20:26:16","2026-10-24 20:28:32","سحر","شیرزاد","رابطه-معنایی-واژگانی-رابطهای-میان-واژهها-که-از-راه-تناسب-تضاد-ترادف-یا-تضمن-به-دریافت-معنای-آنها-کمک-میکند","کپسول آموزشی","1405\u002F08\u002F2","20:28 1405\u002F08\u002F2",{"tests":223,"papers":224,"files":225,"questions":226,"exams":227,"tutorials":228,"blogs":229},[],[],[],[],[],[],[230,239,247,255,263,272,280,288,296,304,312,320],{"id":231,"title":232,"cat":205,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":219,"update_jalali":238},22232,"واج: کوچک‌ترین واحد صوتی زبان که در تمایز معنایی واژه‌ها نقش دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fy4VvwqapnwQ3aEVLtSvs_200.png","2026-11-07 14:33:14","واج-کوچکترین-واحد-صوتی-زبان-که-در-تمایز-معنایی-واژهها-نقش-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22232\u002Fواج-کوچکترین-واحد-صوتی-زبان-که-در-تمایز-معنایی-واژهها-نقش-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22232\u002Fواج-کوچکترین-واحد-صوتی-زبان-که-در-تمایز-معنایی-واژهها-نقش-دارد","10 ساعت قبل",{"id":240,"title":241,"cat":205,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":219,"update_jalali":238},22231,"مستی: در متن، کنایه از عشق و دلباختگی به وطن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQDgDHejN3oDEI638W7PY_200.png","2026-11-07 14:28:06","مستی-در-متن-کنایه-از-عشق-و-دلباختگی-به-وطن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22231\u002Fمستی-در-متن-کنایه-از-عشق-و-دلباختگی-به-وطن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22231\u002Fمستی-در-متن-کنایه-از-عشق-و-دلباختگی-به-وطن",{"id":248,"title":249,"cat":205,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":219,"update_jalali":238},22230,"افسر: تاج؛ در متن مجاز از سر و صاحب تاج و تخت یا سردار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVPUxrGFsbjBBZYWE3J2M_200.png","2026-11-07 14:19:44","افسر-تاج-در-متن-مجاز-از-سر-و-صاحب-تاج-و-تخت-یا-سردار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22230\u002Fافسر-تاج-در-متن-مجاز-از-سر-و-صاحب-تاج-و-تخت-یا-سردار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22230\u002Fافسر-تاج-در-متن-مجاز-از-سر-و-صاحب-تاج-و-تخت-یا-سردار",{"id":256,"title":257,"cat":205,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":219,"update_jalali":238},22229,"سرها: مجاز از سربازان و جنگجویان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpNZnIA5XJWxYvDGy0BQO_200.png","2026-11-07 14:14:17","سرها-مجاز-از-سربازان-و-جنگجویان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22229\u002Fسرها-مجاز-از-سربازان-و-جنگجویان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22229\u002Fسرها-مجاز-از-سربازان-و-جنگجویان",{"id":264,"title":265,"cat":205,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":219,"update_jalali":271},22228,"سر رفتن: کنایه از کشته شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtkbC8Pzc2c19J7oTrSMM_200.png","2026-11-07 14:08:45","سر-رفتن-کنایه-از-کشته-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22228\u002Fسر-رفتن-کنایه-از-کشته-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22228\u002Fسر-رفتن-کنایه-از-کشته-شدن","11 ساعت قبل",{"id":273,"title":274,"cat":205,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":219,"update_jalali":271},22227,"مُلک: سرزمین و کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVlKKafoMN36nkNnZRF2L_200.png","2026-11-07 14:02:54","ملک-سرزمین-و-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22227\u002Fملک-سرزمین-و-کشور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22227\u002Fملک-سرزمین-و-کشور",{"id":281,"title":282,"cat":205,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":219,"update_jalali":271},22226,"اهریمن: استعاره از دشمن بداندیش و شیطان‌صفت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoZguIvXFxKro2p2ajRjj_200.png","2026-11-07 13:55:23","اهریمن-استعاره-از-دشمن-بداندیش-و-شیطانصفت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22226\u002Fاهریمن-استعاره-از-دشمن-بداندیش-و-شیطانصفت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22226\u002Fاهریمن-استعاره-از-دشمن-بداندیش-و-شیطانصفت",{"id":289,"title":290,"cat":205,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":219,"update_jalali":271},22225,"در مقابل کسی ایستادن: کنایه از مقاومت و ایستادگی در برابر او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX1ekxLglRvCzbBfPw8Ut_200.png","2026-11-07 13:48:36","در-مقابل-کسی-ایستادن-کنایه-از-مقاومت-و-ایستادگی-در-برابر-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22225\u002Fدر-مقابل-کسی-ایستادن-کنایه-از-مقاومت-و-ایستادگی-در-برابر-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22225\u002Fدر-مقابل-کسی-ایستادن-کنایه-از-مقاومت-و-ایستادگی-در-برابر-او",{"id":297,"title":298,"cat":205,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":219,"update_jalali":271},22224,"غولان: در متن، استعاره از مغولان و دشمنان نیرومند و هراس‌انگیز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjTjdAhZmqykGke67fxqA_200.png","2026-11-07 13:43:11","غولان-در-متن-استعاره-از-مغولان-و-دشمنان-نیرومند-و-هراسانگیز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22224\u002Fغولان-در-متن-استعاره-از-مغولان-و-دشمنان-نیرومند-و-هراسانگیز","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22224\u002Fغولان-در-متن-استعاره-از-مغولان-و-دشمنان-نیرومند-و-هراسانگیز",{"id":305,"title":306,"cat":205,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":219,"update_jalali":271},22223,"دمار از کسی کشیدن: کنایه از نابود کردن یا به سختی مجازات کردن کسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZsztacn5JkxmbcQbKo0C_200.png","2026-11-07 13:35:34","دمار-از-کسی-کشیدن-کنایه-از-نابود-کردن-یا-به-سختی-مجازات-کردن-کسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22223\u002Fدمار-از-کسی-کشیدن-کنایه-از-نابود-کردن-یا-به-سختی-مجازات-کردن-کسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22223\u002Fدمار-از-کسی-کشیدن-کنایه-از-نابود-کردن-یا-به-سختی-مجازات-کردن-کسی",{"id":313,"title":314,"cat":205,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":219,"update_jalali":271},22222,"کمان‌گیر: تیرانداز و جنگجویی که با کمان می‌جنگد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05KvGd0dss0ZDBLFciWn_200.png","2026-11-07 13:30:01","کمانگیر-تیرانداز-و-جنگجویی-که-با-کمان-میجنگد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22222\u002Fکمانگیر-تیرانداز-و-جنگجویی-که-با-کمان-میجنگد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22222\u002Fکمانگیر-تیرانداز-و-جنگجویی-که-با-کمان-میجنگد",{"id":321,"title":322,"cat":205,"pic":323,"up_date":324,"title_url":325,"url":326,"legacy_url":327,"cat_title":219,"update_jalali":271},22221,"زره‌پوش: جنگجوی مجهز به زره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRu5YxBS85w5EPQtERpmf_200.png","2026-11-07 13:23:24","زرهپوش-جنگجوی-مجهز-به-زره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22221\u002Fزرهپوش-جنگجوی-مجهز-به-زره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22221\u002Fزرهپوش-جنگجوی-مجهز-به-زره"]