[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-20716":199,"$f38h55rv8q4z5e":221},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":47,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":202,"status":4,"views":212,"subdate":213,"up_date":214,"first_name":215,"last_name":216,"avatar":13,"title_url":217,"cat_title":218,"subdate_jalali":219,"update_jalali":220},20716,5,0,279,"جناس ناقص: جناس میان واژه‌هایی که در بخشی از حروف یا آواها تفاوت دارند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOthdZqrY9Xdhly5DwYgh_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"جناس ناقص\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n    \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">\r\n        جناس ناقص؛ هنگامی که واژه‌ها در گوشی یا صدایی با هم تفاوت دارند\r\n    \u003C\u002Fh2>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">\r\n        آشنایی با یکی از زیباترین آرایه‌های ادبی فارسی و تفاوت آن با جناس کامل\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n        جناس ناقص یکی از آرایه‌های لفظی است که در آن دو واژه در بیشتر حروف و آواها همانندند، اما در یک یا دو حرف (به‌ویژه در حرف آخر یا آغازین) تفاوت دارند. این تفاوتِ اندک، موسیقی دل‌نشینی به کلام می‌بخشد و شاعران و نویسندگان از آن برای برجسته‌سازی معنا و آفرینش زیبایی در سخن بهره می‌برند. در این مقاله می‌آموزیم که جناس ناقص چیست، با چند نمونهٔ ملموس آن آشنا می‌شویم، تفاوت آن را با جناس کامل درمی‌یابیم و به پرسش‌های چالشی دربارهٔ این آرایه پاسخ می‌دهیم.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">\r\n        جناس ناقص چیست و چه گونه‌هایی دارد؟\r\n    \u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n        جناس ناقص به حالتی گفته می‌شود که دو واژه در بیشتر واج‌های خود همانندی دارند، ولی در بخشی از حروف یا آواها با یکدیگر تفاوت پیدا می‌کنند. این تفاوت می‌تواند در حرف نخست، حرف پایانی، یا حرف میانی واژه رخ دهد. برای نمونه، واژه‌های \u003Cstrong>«سَر»\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>«شَر»\u003C\u002Fstrong> را در نظر بگیرید. این دو واژه تنها در حرف نخست (س و ش) با هم فرق دارند و بقیهٔ حروفشان یکسان است. از این رو به این گونه، \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">جناس ناقصِ مَطْرَف\u003C\u002Fspan> می‌گویند؛ یعنی جایی که تفاوت در طرف یا ابتدای واژه است.\r\n    \u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n        اگر تفاوت در حرف پایان واژه باشد، مانند \u003Cstrong>«نَظَر»\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>«نَزَر»\u003C\u002Fstrong>، آن را \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">جناس ناقصِ مَذیَل\u003C\u002Fspan> می‌نامیم. همچنین گاهی تفاوت در حرف میانی واژه رخ می‌دهد، مانند \u003Cstrong>«کِرِش»\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>«کُرُش»\u003C\u002Fstrong> که به آن \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">جناس ناقصِ مُزَیَّل\u003C\u002Fspan> گفته می‌شود. این گونه‌بندی به شاعران کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتر، از جناس در جای مناسب استفاده کنند و به کلام خود آهنگ و گیرایی بیشتری بدهند.\r\n    \u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n        \u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> در جناس ناقص، واژه‌ها نه تنها از نظر لفظ به هم نزدیکند، بلکه این نزدیکی آوایی می‌تواند به تداعی معانی متفاوت نیز کمک کند. برای مثال، تفاوت میان «بَخت» و «تَخت» تنها در یک حرف است، اما یکی نشانهٔ اقبال است و دیگری وسیلهٔ نشستن.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">\r\n        چرا شاعران از جناس ناقص استفاده می‌کنند؟\r\n    \u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n        کاربرد اصلی جناس ناقص در شعر و نثر ادبی، ایجاد موسیقی کلام و برجسته‌سازی معنایی است. وقتی دو واژه تنها در یک حرف تفاوت دارند، گوش خواننده یا شنونده به آن تفاوتِ کوچک حساس می‌شود و این حساسیت، زمینهٔ توجه بیشتر به معنا را فراهم می‌آورد. برای نمونه، در بیتی از حافظ که می‌فرماید: \u003Cstrong>«در آرزوی وصال تو، جان به لب رسید \u002F ولی چه سود که این راه، ره به لب رسید»\u003C\u002Fstrong>، جناس میان «لب» به معنای کناره و «لب» به معنای لبِ دهان (که تفاوت آنها در حرکتِ کوتاهِ صدا و در حقیقت در زیر و بمیِ آواست، ولی برخی آن را از نوع جناس ناقص می‌دانند) باعث می‌شود که هم موسیقی بیت دلنشین‌تر شود و هم معنای دوگانه‌ای در ذهن ایجاد گردد.\r\n    \u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n        افزون بر موسیقی، جناس ناقص به شاعر امکان می‌دهد تا با کمترین تغییرِ لفظی، بیشترین تغییرِ معنایی را ایجاد کند. به همین دلیل، این آرایه در غزل‌های عاشقانه، مدحیه‌ها، و حتی اشعار تعلیمی بسیار دیده می‌شود. همچنین در نثرهای کهن و امروزی، نویسندگان برای زیباسازی نوشتهٔ خود و جلب توجه خواننده به نکته‌ای خاص، از این شگرد بهره برده‌اند. برای نمونه، در جملات تبلیغاتی یا ضرب‌المثل‌های فارسی نیز گاهی به ناخودآگاه از جناس ناقص استفاده می‌شود تا عبارت در ذهن ماندگارتر شود.\r\n    \u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول مقایسه گونه‌های جناس ناقص\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n        \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n            \u003Cthead>\r\n                \u003Ctr>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">\r\n                        گونهٔ جناس ناقص\r\n                    \u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">\r\n                        جای تفاوت\r\n                    \u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">\r\n                        نمونه\r\n                    \u003C\u002Fth>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Fthead>\r\n            \u003Ctbody>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        مطرف\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        حرف آغازین\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        «پَری» و «تَری»\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        مذیل\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        حرف پایانی\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        «رَز» و «رَخ»\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        مزیّل\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        حرف میانی\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">\r\n                        «زیر» و «زور»\r\n                    \u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Ftbody>\r\n        \u003C\u002Ftable>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">\r\n        پرسش‌ها و ابهام‌های رایج دربارهٔ جناس ناقص\r\n    \u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n        \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; : \">\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; font-weight: 700; color: #344054; : \">\r\n                پرسش ۱: آیا جناس ناقص با جناس کامل تفاوت دارد؟\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0; color: #667085; : \">\r\n                بله، تفاوت اصلی در میزان همانندی است. در جناس کامل، دو واژه از نظر آوایی کاملاً یکسان‌اند، ولی معنی متفاوتی دارند؛ مانند «گل» (به معنای گیاه) و «گل» (به معنای گونه‌ای از پولک یا گلوله). در جناس ناقص، واژه‌ها در یک یا دو حرف با هم فرق دارند، مانند «شیر» (جانور) و «شیر» (نوشیدنی) که در این مثال، تفاوت در حرکتِ حرفِ میانی است و برخی آن را از گونهٔ ناقص به شمار می‌آورند. اما نمونهٔ روشن‌تر «خار» و «خار» (به معنای گیاهِ تیز و همچنین به معنای خاریدن) است که اگر تفاوت در زیر و بمِ صدا باشد، باز در گروه ناقص قرار می‌گیرد.\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n        \u003C\u002Fdiv>\r\n        \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; : \">\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; font-weight: 700; color: #344054; : \">\r\n                پرسش ۲: آیا جناس ناقص فقط در شعر کاربرد دارد؟\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0; color: #667085; : \">\r\n                خیر، هرچند در شعر بسیار پرکاربرد است، اما در نثرهای ادبی، ضرب‌المثل‌ها، و حتی در نام‌گذاری برندها و عنوان‌های کتاب نیز دیده می‌شود. هرجا که نویسنده یا گوینده بخواهد با کمترین تغییرِ لفظی، بیشترین تأثیرِ معنایی یا آوایی را ایجاد کند، می‌تواند از این آرایه بهره گیرد.\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n        \u003C\u002Fdiv>\r\n        \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; : \">\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; font-weight: 700; color: #344054; : \">\r\n                پرسش ۳: چگونه می‌توان جناس ناقص را در متن تشخیص داد؟\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0; color: #667085; : \">\r\n                برای تشخیص، کافی است دو واژهٔ هم‌آوا را کنار هم بگذاریم و حروف آنها را یکی‌یکی مقایسه کنیم. اگر بیشتر حروف (به جز یک یا دو حرف) دقیقاً مشابه بودند و آن حروفِ متفاوت نیز در جایگاه مشخصی (آغاز، پایان یا میان) قرار داشتند، با جناس ناقص روبروییم. توجه به زیر و بمِ حروف (حرکت‌های کوتاهِ فتحه، کسره و ضمه) نیز در تشخیص دقیق‌تر کمک‌کننده است.\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n        \u003C\u002Fdiv>\r\n        \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 0; : \">\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; font-weight: 700; color: #344054; : \">\r\n                پرسش ۴: آیا تفاوت در زیر و بمِ حروف هم جناس ناقص محسوب می‌شود؟\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n            \u003Cp style=\"margin: 0; color: #667085; : \">\r\n                بله، گاهی تفاوت تنها در حرکتِ کوتاهِ یک حرف (فتحه، کسره یا ضمه) است، مانند «کَرَم» (بزرگواری) و «کِرِم» (گونه‌ای کرم). این تفاوتِ جزئی در آوا نیز جناس ناقص به شمار می‌رود و در ادبیات فارسی نمونه‌های فراوانی دارد. با این حال، برخی از جناس‌شناسان آن را گونه‌ای مستقل به نام «جناسِ زائد» می‌دانند، ولی در بسیاری از کتاب‌های درسی، در همین گروه جای می‌گیرد.\r\n            \u003C\u002Fp>\r\n        \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n        \u003Cp style=\"margin: 0; : \">\r\n            جناس ناقص با همانندیِ زیاد و تفاوتِ اندک، یکی از ابزارهای زیبایی‌آفرین در زبان فارسی است که هم به موسیقی کلام می‌افزاید و هم معنا را برجسته‌تر می‌کند. شناخت گونه‌های آن (مطرف، مذیل و مزیّل) به ما کمک می‌کند تا شعر و نثر را عمیق‌تر درک کنیم و خود نیز در نوشته‌هایمان از این شگرد ادبی به‌درستی استفاده کنیم. به یاد داشته باشیم که تفاوتِ یک حرف، گاه دنیایی از معنا را با خود به همراه می‌آورد.\r\n        \u003C\u002Fp>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"پایهٔ نهم","فارسی نهم","جناس ناقص",101,"2026-08-09 10:31:33","2026-08-31 21:47:12","سحر","شیرزاد","جناس-ناقص-جناس-میان-واژههایی-که-در-بخشی-از-حروف-یا-آواها-تفاوت-دارند","کپسول آموزشی","1405\u002F05\u002F18","21:47 1405\u002F06\u002F9",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310,318],{"id":230,"title":231,"cat":205,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":218,"update_jalali":237},21810,"علی شریعتی: نویسنده و اندیشمند معاصر ایرانی که آثار او بیشتر در زمینهٔ اندیشهٔ دینی و اجتماعی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkLxOC3DWQ5LBfNU3hhLk_200.png","2026-10-11 13:36:03","علی-شریعتی-نویسنده-و-اندیشمند-معاصر-ایرانی-که-آثار-او-بیشتر-در-زمینه-اندیشه-دینی-و-اجتماعی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21810\u002Fعلی-شریعتی-نویسنده-و-اندیشمند-معاصر-ایرانی-که-آثار-او-بیشتر-در-زمینه-اندیشه-دینی-و-اجتماعی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21810\u002Fعلی-شریعتی-نویسنده-و-اندیشمند-معاصر-ایرانی-که-آثار-او-بیشتر-در-زمینه-اندیشه-دینی-و-اجتماعی-است","1405\u002F07\u002F19",{"id":239,"title":240,"cat":205,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":218,"update_jalali":237},21809,"بوستان: اثر منظوم سعدی شیرازی در قالب مثنوی حکمی و اخلاقی دربارهٔ فضایل انسانی و آموزه‌های اخلاقی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSGObffpJ02jvLhKlrq4r_200.png","2026-10-11 13:30:22","بوستان-اثر-منظوم-سعدی-شیرازی-در-قالب-مثنوی-حکمی-و-اخلاقی-درباره-فضایل-انسانی-و-آموزههای-اخلاقی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21809\u002Fبوستان-اثر-منظوم-سعدی-شیرازی-در-قالب-مثنوی-حکمی-و-اخلاقی-درباره-فضایل-انسانی-و-آموزههای-اخلاقی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21809\u002Fبوستان-اثر-منظوم-سعدی-شیرازی-در-قالب-مثنوی-حکمی-و-اخلاقی-درباره-فضایل-انسانی-و-آموزههای-اخلاقی",{"id":247,"title":248,"cat":205,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":218,"update_jalali":237},21808,"عشق بی‌هوس: محبت خالص و پاک که بر پایهٔ خواسته‌های زودگذر و نفسانی نیست.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJdPaUwCzgs1aXc7lcnrU_200.png","2026-10-11 13:24:05","عشق-بیهوس-محبت-خالص-و-پاک-که-بر-پایه-خواستههای-زودگذر-و-نفسانی-نیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21808\u002Fعشق-بیهوس-محبت-خالص-و-پاک-که-بر-پایه-خواستههای-زودگذر-و-نفسانی-نیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21808\u002Fعشق-بیهوس-محبت-خالص-و-پاک-که-بر-پایه-خواستههای-زودگذر-و-نفسانی-نیست",{"id":255,"title":256,"cat":205,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":218,"update_jalali":237},21807,"مناجات بی‌غرور: راز و نیاز با خداوند همراه با فروتنی و دوری از خودبزرگ‌بینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmmMSsPXZq9HSz6SEFK22_200.png","2026-10-11 13:16:29","مناجات-بیغرور-راز-و-نیاز-با-خداوند-همراه-با-فروتنی-و-دوری-از-خودبزرگبینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21807\u002Fمناجات-بیغرور-راز-و-نیاز-با-خداوند-همراه-با-فروتنی-و-دوری-از-خودبزرگبینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21807\u002Fمناجات-بیغرور-راز-و-نیاز-با-خداوند-همراه-با-فروتنی-و-دوری-از-خودبزرگبینی",{"id":263,"title":264,"cat":205,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":218,"update_jalali":237},21806,"روشنفکر: فرد دارای اندیشهٔ باز، آگاهی و نگاه منطقی به مسائل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvgmvsfwD3GCEhh4dcNzF_200.png","2026-10-11 13:10:47","روشنفکر-فرد-دارای-اندیشه-باز-آگاهی-و-نگاه-منطقی-به-مسائل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21806\u002Fروشنفکر-فرد-دارای-اندیشه-باز-آگاهی-و-نگاه-منطقی-به-مسائل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21806\u002Fروشنفکر-فرد-دارای-اندیشه-باز-آگاهی-و-نگاه-منطقی-به-مسائل",{"id":271,"title":272,"cat":205,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":218,"update_jalali":237},21805,"قرآن: کتاب مقدس مسلمانان و منبع اصلی آموزه‌های اسلامی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNsKvV3y8KTM7bpnCMuaP_200.png","2026-10-11 13:04:48","قرآن-کتاب-مقدس-مسلمانان-و-منبع-اصلی-آموزههای-اسلامی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21805\u002Fقرآن-کتاب-مقدس-مسلمانان-و-منبع-اصلی-آموزههای-اسلامی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21805\u002Fقرآن-کتاب-مقدس-مسلمانان-و-منبع-اصلی-آموزههای-اسلامی",{"id":279,"title":280,"cat":205,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":218,"update_jalali":237},21804,"فرقه: گروهی از افراد دارای باور یا روش مشترک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpXkHpsvdFU9VmDixbabl_200.png","2026-10-11 12:58:13","فرقه-گروهی-از-افراد-دارای-باور-یا-روش-مشترک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21804\u002Fفرقه-گروهی-از-افراد-دارای-باور-یا-روش-مشترک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21804\u002Fفرقه-گروهی-از-افراد-دارای-باور-یا-روش-مشترک",{"id":287,"title":288,"cat":205,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":218,"update_jalali":237},21803,"وحدت: یکپارچگی و اتحاد میان افراد یا گروه‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRo61MIO8r4MGa4GhJS0x_200.png","2026-10-11 12:51:26","وحدت-یکپارچگی-و-اتحاد-میان-افراد-یا-گروهها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21803\u002Fوحدت-یکپارچگی-و-اتحاد-میان-افراد-یا-گروهها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21803\u002Fوحدت-یکپارچگی-و-اتحاد-میان-افراد-یا-گروهها",{"id":295,"title":296,"cat":205,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":218,"update_jalali":237},21802,"عزت: بزرگی، ارزشمندی و سربلندی انسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv4E34jWxVcZeVS5ZXqYD_200.png","2026-10-11 12:45:44","عزت-بزرگی-ارزشمندی-و-سربلندی-انسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21802\u002Fعزت-بزرگی-ارزشمندی-و-سربلندی-انسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21802\u002Fعزت-بزرگی-ارزشمندی-و-سربلندی-انسان",{"id":303,"title":304,"cat":205,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":218,"update_jalali":237},21801,"خودآگاهی: شناخت انسان نسبت به خود، توانایی‌ها و جایگاه خویش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F90TgZyeuvNqGgEUGjafa_200.png","2026-10-11 12:39:28","خودآگاهی-شناخت-انسان-نسبت-به-خود-تواناییها-و-جایگاه-خویش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21801\u002Fخودآگاهی-شناخت-انسان-نسبت-به-خود-تواناییها-و-جایگاه-خویش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21801\u002Fخودآگاهی-شناخت-انسان-نسبت-به-خود-تواناییها-و-جایگاه-خویش",{"id":311,"title":312,"cat":205,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":218,"update_jalali":237},21800,"بیداری: آگاهی یافتن و رهایی از غفلت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fr7t9Iu6wRyaBlFNp6TlJ_200.png","2026-10-11 12:33:29","بیداری-آگاهی-یافتن-و-رهایی-از-غفلت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21800\u002Fبیداری-آگاهی-یافتن-و-رهایی-از-غفلت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21800\u002Fبیداری-آگاهی-یافتن-و-رهایی-از-غفلت",{"id":319,"title":320,"cat":205,"pic":321,"up_date":322,"title_url":323,"url":324,"legacy_url":325,"cat_title":218,"update_jalali":237},21799,"خفتگان: انسان‌های غافل و ناآگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FqdN8Ev4cY2FQmKC8D2hW_200.png","2026-10-11 12:27:46","خفتگان-انسانهای-غافل-و-ناآگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21799\u002Fخفتگان-انسانهای-غافل-و-ناآگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21799\u002Fخفتگان-انسانهای-غافل-و-ناآگاه"]